Jakie są zmiany związane z przyjęciem spadku od 18 października 2015 roku?

Zasada, że oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania nie zmieniła się. Złożenia takiego oświadczenia dotyczy zarówno spadkobiercy ustawowego, jak i spadkobiercy dziedziczącego na podstawie testamentu.

Co się zmieniło od 18 października 2015 roku w kwestii terminu do przyjęcia lub odrzucenia spadku?

Zmieniło się to, że brak złożenia przez osobę-spadkobiercę oświadczenia w terminie 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule swojego powołania oznacza obecnie, że osoba taka nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Wcześniej, nie składając oświadczenia, osoba nabywała spadek wprost, a więc także z długami, które mogły przewyższać aktywa, a więc wcześniej zdarzały się sytuacje, że spadkobierca musiał przysłowiowo „dopłacić”.

Obecnie, przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza „z automatu” ogranicza odpowiedzialność spadkobierców do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Czyli obecnie, zarówno gdy długi spadku są mniejsze lub równe wartości stanu czynnego spadku a także jeśli  te długi spadkodawcy przewyższają wartość aktywów to spadkobierca na dziedziczeniu „nie traci”, a odpowiada jedynie do wysokości aktywów, stanu czynnego spadku, bez obawy, że będzie musiał „dopłacać” i spłacać długi za spadkodawcę.

Jak liczy się termin sześciu miesięcy?

Termin liczy się od momentu dowiedzenia się o tytule swojego powołania, czy to na podstawie dziedziczenia z ustawy czy na podstawie testamentu. Możliwa w związku z tym jest sytuacja, że dla każdego spadkobiercy moment ten przypadnie w innym czasie. Podkreślamy – od momentu dowiedzenia się o tytule swojego powołania.

Od momentu śmierci spadkodawcy liczyłoby się sześć miesięcy jeśli już w tym dniu wiedzieliśmy, że jesteśmy spadkobiercą ustawowym lub testamentowym. Jak wynika z praktyki orzeczniczej sądy przyjmują, że wystarczy, aby spadkobiorca powziął wiadomość o okolicznościach uzasadniających powołanie do spadku po danym spadkodawcy.

Dla osoby dziedziczącej na podstawie ustawy jest to najczęściej dzień uzyskania wiadomości o otwarciu spadku czyli śmierci spadkodawcy  lub o istnieniu związków rodzinnych ze spadkodawcą. Natomiast dla spadkobiercy dziedziczącego w dalszej kolejności np dopiero po kimś, kto odrzucił spadek, wówczas dla tej dalszej osoby moment dowiedzenia się, że dziedziczy liczy się od chwili, gdy dowiedział się on o wyłączeniu od dziedziczenia spadkobiercy, który miał dziedziczyć przed nim.

Podobnie w przypadku spadkobiercy dziedziczącego na podstawie testamentu. Moment na łożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku będzie się liczył od chwili dowiedzenia się o treści testamentu.

Czy można przywrócić termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Termin ten nie może być przywrócony a oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku złożone po terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule swojego powołania nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Gdzie składać oświadczenie?

Przed sądem lub przed notariuszem. Przed sądem może być złożone oświadczenie jednocześnie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, jednakże pod warunkiem, że termin rozpoznania sprawy w sądzie zostanie wyznaczony przed upływem sześciu miesięcy od opisanego wyżej momentu.

Końcowo warto wiedzieć, że w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku wydanym w następstwie przeprowadzenia postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku sąd nie jest obowiązany określić, w jaki sposób spadek został przyjęty – czy wprost, czy z dobrodziejstwem inwentarza, czy został odrzucony.