Co zwalnia z płacenia alimentów?

Co zwalnia z płacenia alimentów? Należy wiedzieć, że obowiązek alimentacyjny trwa do momentu osiągnięcia przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymywania się.

Obowiązek alimentacyjny nie wygasa więc automatycznie, kiedy dziecko kończy 18. rok życia, ani w momencie, kiedy dziecko zdobywa pracę i zaczyna samodzielnie się utrzymywać, ponieważ nawet wtedy konieczne jest złożenie pozwu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego – sąd nie uchyli go „z urzędu”.

Zatem jak zakończyć obowiązek alimentacyjny? Aby ułatwić Ci sporządzenie pisma dotyczącego uchylenia alimentów na dziecko, przygotowaliśmy dwa gotowe do wypełnienia wzory pism:

Pierwszy dla dziecka, które ukończyło 18 lat:

Drugi dla dziecka, które nie jest jeszcze pełnoletnie:

Czym są alimenty?

Alimenty to regularne, obligatoryjne świadczenia na rzecz członków rodziny.  Alimentami nazywamy środki utrzymania (a w stosunku do dzieci także wychowania) potrzebne do zapewnienia;

  • mieszkania,
  • odzieży,
  • leczenia,
  • wyżywienia,
  • zaspokojenia potrzeb kulturalnych.

W praktyce alimenty najczęściej zasądzane są na dzieci lub na byłych małżonków, np. alimenty na żonę. Do kiedy alimenty na dziecko mogą zostać ustalone przez sąd?

W swoim orzeczeniu sąd nigdy nie ustala momentu, w którym wygaśnie obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka.

Zasadą jest bowiem, że rodzic ma obowiązek dostarczania środków utrzymania na dziecko do momentu, kiedy to nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Nie ma znaczenia, czy dziecko osiągnęło pełnoletniość, jeśli nadal się uczy lub nie może znaleźć pracy.

Ile wynoszą alimenty na dziecko?

Alimenty stanowią wypadkową tak zwanych usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i możliwości finansowych zobowiązanego.

Nie da się zatem przewidzieć, ile będą wynosiły w konkretnym przypadku. Do pozwu o alimenty uprawniony lub jego przedstawiciel przygotowują kalkulację kosztów utrzymania i wychowania.

W kalkulacji tej uwzględnia się:

  • koszty związane z mieszkaniem, jak czynsz, opłaty za media,
  • koszt zakupu żywności,
  • koszty leczenia,
  • koszty związane z edukacją, 
  • koszty związane z kulturą/rozrywką,
  • koszt zakupu odzieży, ubrań, kosmetyków,
  • koszty wyjazdów, wakacji, wycieczek szkolnych,
  • koszty remontów, zakupu sprzętu, mebli, i inne.

Na tej podstawie sąd – biorąc pod uwagę możliwości zobowiązanego – ustala obowiązującą wysokość świadczenia alimentacyjnego. 

Co zwalnia z płacenia alimentów?

Wiele osób zastanawia się, do kiedy płaci się alimenty. Należy pamiętać zatem, że obowiązek alimentacyjny można uchylić w przypadku, kiedy dochody z majątku dziecka są wystarczające do jego codziennego utrzymania.

Zgodnie z treścią art. 133 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Dochody dziecka, czyli majątek dziecka, a nie jego rodziców, to między innymi:

  • spadek,
  • wygrana na loterii,
  • czynsz najmu mieszkania, które należy do dziecka.

Druga możliwa odpowiedź na pytanie, kiedy można być zwolnionym z płacenia alimentów, dotyczy sytuacji, w której dorosłe dziecko nie dokłada starań w celu usamodzielnienia się. Zgodnie z przepisami:

§ 3. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Mogą to być zatem takie sytuacje, w których:

  • dorosłe dziecko nie uczy się i nie podejmuje pracy zarobkowej,
  • dorosłe dziecko kontynuuje naukę, ale nie przykłada się do niej (nie chodzi na uczelnię, oblewa egzaminy, powtarza semestry),
  • dorosłe dziecko idzie na studia, które nie są mu niezbędnie potrzebne (ponieważ posiada wyuczony zawód, ponieważ posiada już tytuł naukowy).

W takich okolicznościach rodzic zobowiązany do alimentacji może liczyć na zwolnienie go z obowiązku płacenia alimentów. Należy pamiętać jednak, że nie nastąpi to automatycznie.

Konieczne będzie złożenie odpowiedniego wniosku do sądu. Taki wniosek to pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. 

Pozew o uchylenie alimentów jedyną szansą

Jak zostało wspomniane, obowiązek alimentacyjny nie wygaśnie wraz z chwilą 18. urodzin dziecka, ani nawet w momencie, kiedy pełnoletnie dziecko skończy studia i dostanie pracę.

Osoby, które szukają odpowiedzi na pytanie „jak sprytnie uniknąć alimentów” nie powinny mieć złudzeń – jedynym rozwiązaniem jest złożenie pozwu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego i uzasadnienie go takimi argumentami, jak:

  • fakt, że uprawniony do alimentów jest w stanie samodzielnie się utrzymać (ma pracę lub dochody z majątku własnego),
  • fakt, że uprawniony do alimentów nie dokłada starań, aby móc się samodzielnie utrzymywać (nie szuka pracy, kontynuuje naukę, ale nie przykłada się do niej),
  • fakt, że dalsze płacenie alimentów będzie wiązało się dla zobowiązanego z nadmiernym uszczerbkiem, ponieważ jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu (stracił pracę, pogorszył się jego stan zdrowia).

Pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego musi zawierać również:

  • dane sądu, do którego jest kierowany (Sądu Rejonowego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka),
  • oznaczenie stron: uprawnionego i zobowiązanego do alimentacji,
  • określenie wartości przedmiotu sporu, czyli wysokości alimentów w ujęciu rocznym,
  • treść wniosku, tj. żądanie uchylenia obowiązku alimentacyjnego.
  • uzasadnienie,
  • załączniki: wyrok zasądzający alimenty, odpis aktu urodzenia dziecka, dokumenty przemawiające za uchyleniem obowiązku alimentacyjnego, np. zaświadczenie o dochodach dziecka czy kopia umowy o pracę.

Wniosek o uchylenie obowiązku alimentacyjnego podlega opłacie. Opłata jest zależna od wartości przedmiotu sporu. 

Co ważne, czekając na wyrok sądu, zobowiązany może wraz z pozwem o uchylenie alimentów złożyć wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Jeśli sąd taki wniosek uwzględni, zobowiązany nie będzie musiał płacić alimentów w trakcie postępowania sądowego.

Aby jednak przestać płacić alimenty w trakcie postępowania, zobowiązany musi dobrze uzasadnić swój wniosek, uwiarygadniając żądanie (przedkładając wystarczające dowody na to, że dziecko jest w stanie samodzielnie się utrzymywać lub, że nie dokłada starań, aby osiągnąć samodzielność).

Warto pamiętać przy tym, że w niektórych przypadkach obowiązek alimentacyjny może trwać dożywotnio. Mowa tu o sytuacjach, kiedy dziecko pełnoletnie nie może samodzielnie się utrzymywać, ponieważ jest ciężko chore lub niepełnosprawne.

Obowiązek alimentacyjny rodzica – jak go uchylić?

W niektórych sytuacjach obowiązek alimentacyjny może zostać uchylony, są to sytuacje, w których np.:

  • dziecko osiąga pełnoletność,
  • przestaje się dalej kształcić lub ma słabe wyniki,
  • zaczyna zarabiać, będąc zatrudnionym,
  • zakłada swoją własną rodzinę,
  • zobowiązany do alimentów traci pracę,
  • zobowiązany do alimentów zachorowuje,
  • zobowiązany do alimentów,
  • zaprzeczenie ojcostwa,
  • itd.

Wiele tych podpunktów jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, oczywiście najczęściej chodzi o alimenty na dorosłe dziecko, które mogłoby się już samo utrzymywać, ale jego niemożność samodzielnego utrzymania się wynika jedynie z lenistwa.

Przepis, który warto znać:

Art. 138. – Zmiana orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego – Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Powyżej pobierzesz dwa przygotowane przez nas wzory pism: uchylenie obowiązku alimentacji dla dziecka niepełnoletniego i dla dziecka które ukończyło już 18 rok życia.

About the author

Jako legalnie działająca firma pod numerem NIP: 665-259-59-85, REGON: 369166329 dostarczamy produktów najwyższej jakości.