Zażalenie w sprawie cywilnej

Czym jest zażalenie?

394 k.p.c. Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:

• zwrot pisma wniesionego jako pozew, z którego nie wynika żądanie rozpoznania sprawy;
• zwrot pozwu; odmowa odrzucenia pozwu;
• przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu albo podjęcie postępowania w innym trybie;
• zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania;
• zwrot kosztów, określenie zasad ponoszenia przez strony kosztów procesu, zwrot opłaty lub obciążenie kosztami sądowymi – jeżeli strona nie składa środka zaskarżenia co do istoty sprawy.

Termin na zażalenie

Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. Jeżeli przy wydaniu postanowienia sąd odstąpił od jego uzasadnienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu – od dnia jego doręczenia.

Aktualnie sąd doręcza postanowienia bez uzasadnień. Aby uzyskać uzasadnienie, co jest warunkiem koniecznym do zaskarżenia postanowienia, konieczne jest złożenie w ciągu 7 dni wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia i jego doręczenie oraz uiszczenie opłaty sądowej w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia przez sąd.

Wymogi zażalenia

Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia ze wskazaniem w miarę potrzeby nowych faktów i dowodów.

Warunek zaskarżenia postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu w sprawie cywilnej

Warunkiem zaskarżalności niezaskarżalnych postanowień, które miały wpływ na wynik sprawy (np. oddalających wniosek o przywrócenie terminu), jest zamieszczenie w środku zaskarżenia stosownego, wyraźnego wniosku w tym zakresie (art. 380 KPC.). Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2016 r. Sygn II CZ 125/16

Podstawa prawna rozpoznawania przez sąd II instancji niezaskarżalnych postanowień sądu I instancji?

Art. 380 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd drugiej instancji, na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia sądu pierwszej instancji, które nie podlegały zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Np. w aktualnym stanie prawnym, po licznych zmianach przepisów, składając apelację lub skargę kasacyjną w sprawie cywilnej z wnioskiem o zwolnienie od opłaty od apelacji lub skargi, postanowienie w tym zakresie wydaje aktualnie sąd II instancji (wcześniej wydawał postanowienie sąd I instancji).

Zmiany te doprowadziły do tego, że na postanowienie sądu II instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych od apelacji lub skargi kasacyjnej nie przysługuje obecnie zażalenie wprost. Sąd nie uzasadnia również takiego postanowienia.

Nie ma też co składać wniosku o uzasadnienie, gdyż jako postanowienie niezaskarżalne nie sporządza się do niego uzasadnienia w żadnym wypadku.

Dopiero gdy sąd na skutek nieuiszczenia opłaty odrzuci apelację lub skargę kasacyjną, wówczas w ramach zażalenia na odrzucenie – w którym należy zawrzeć koniecznie – w oparciu o art. 380 kpc. wniosek o rozpoznanie postanowienia sądu I instancji w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów – sąd rozpozna zarzuty co do odmowy zwolnienia od kosztów przez sąd II instancji.