Kto wypłaca świadczenie pielęgnacyjne?

Świadczenie pielęgnacyjne to pomoc finansowa dla opiekunów osób niepełnosprawnych. Jeśli w związku ze sprawowaniem takiej opieki konieczne okazało się zrezygnowanie z pracy zarobkowej lub zrezygnowanie z jej podjęcia, świadczenie powinno rekompensować wnioskodawcy brak możliwości samodzielnego zarobkowania.

Zdarza się też, że MOPS odmawia wypłaty świadczenia, wtedy wnioskodawca powinien złożyć odwołanie od decyzji MOPS do SKO w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego.

Do kogo należy skierować zatem wniosek o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego?

Kto zajmuje się wypłacaniem świadczenia pielęgnacyjnego?

Dawniej przez długi czas wypłacaniem świadczenia (zasiłku) pielęgnacyjnego zajmował się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Obecnie jednak obowiązek ten spoczywa na władzach gmin i miast, dlatego wnioski o wypłatę świadczenia adresowane są do wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast.

Wypłacaniem świadczenia pielęgnacyjnego może zajmować się:

• urząd miasta lub gminy, 
• ośrodek pomocy społecznej – MOPS, GOPS,
• inna instytucja posiadająca prawo do wypłaty tego rodzaju świadczeń. 

Ile wynosi świadczenie pielęgnacyjne?

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego co roku jest inna, gdyż podlega waloryzacji od 1 stycznia. Kwotę ustala się na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Obecnie od stycznia 2023 roku świadczenie wynosi 2458 zł miesięcznie. W przypadku miesięcy niepełnych jest ono wypłacane w stawce 1/30 za każdy dzień.

Kto może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne?

Świadczenie pielęgnacyjne należy się osobom, które zrezygnowały z pracy lub nie podjęły zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą:

• legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także – w przypadku dzieci – stałego współudziału na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji,
• legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wniosek o wypłatę świadczenia może złożyć:

• matka/ojciec,
• opiekun faktyczny,
• osoba będąca rodziną zastępczą spokrewnioną, 
• inna osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przy czym inne osoby mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji, gdy:
  • rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni, bądź legitymują się orzeczeniem o znacznym  stopniu niepełnosprawności
  • nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są one małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie należy się?

Wniosek o świadczenie pielęgnacyjne może zostać odrzucony z wielu powodów. Z pewnością pomocy tego typu nie otrzyma opiekun, który ma już ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, renty socjalnej, zasiłku stałego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego czy zasiłku dla opiekuna.

Jeśli wnioskodawcą jest rolnik, warunkiem przyznania mu świadczenia jest rezygnacja z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Kiedy zaś wnioskodawcą jest małżonek rolnika lub domownik, rezygnacja z pracy w gospodarstwie rolnym. 

O świadczenie nie można ubiegać się także w przypadku, kiedy na osobę wymagającą opieki ktoś inny ma już ustalone prawo do:

• zasiłku rodzinnego, 
• specjalnego zasiłku opiekuńczego, 
• świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, 
• świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, przyznanego za granicą, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym mówią inaczej.

Na kogo można otrzymać świadczenie pielęgnacyjne?

Jak zostało wspomniane, świadczenie pielęgnacyjne należy się opiekunom osób niepełnosprawnych, przy czym ich niepełnosprawność powinna powstać:

• nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
• w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Świadczenie nie będzie należało się nawet w przypadku spełnienia powyższych warunków, jeśli osoba wymagająca opieki:

• pozostaje w związku małżeńskim (chyba, że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności),
• została umieszczona w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka czy w innej placówce zapewniającej całodobową opiekę, gdzie korzysta z niej więcej niż 5 dni w tygodniu.

Zbieg uprawnień do świadczeń

Warto wiedzieć również, że nie można otrzymywać kilku podobnych świadczeń jednocześnie. Zatem w przypadku zbiegu uprawnień do:

• świadczenia rodzicielskiego, 
• świadczenia pielęgnacyjnego, 
• specjalnego zasiłku opiekuńczego, 
• dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, 
• zasiłku dla opiekuna, 

wnioskodawcy przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną.

Warto pamiętać także, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Nie ma też znaczenia, czy wnioskodawca jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba poszukująca zatrudnienia, ani czy posiada ważny status osoby bezrobotnej.