Co to jest świadczenie pielęgnacyjne?

Świadczenie pielęgnacyjne to świadczenie dla osób, które nie podejmują pracy lub z niej rezygnują, aby móc opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wniosek o przyznanie takiego świadczenia należy kierować odpowiednio do MOPS lub GOPS.

Niestety bardzo często zdarza się, że MOPS odrzuca wniosek o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego, nasz szczęście ustawodawca przewidział możliwość odwołania się do SKO w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego <– wzór takiego odwołania pobierzesz tutaj.

Komu przysługuje świadczenie pielęgnacyjne?

Opiekunowie osób niepełnosprawnych często zastanawiają się, czym jest świadczenie pielęgnacyjne i komu należą się takie środki. Warto wiedzieć zatem, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą:

• legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności, w przypadku konieczności istnienia stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze  znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji,
• osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Świadczenie mogą otrzymać osoby, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia, lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad członkiem rodziny.

Środki przysługują:

• matce albo ojcu,
• opiekunowi faktycznemu dziecka,
• osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną,
• innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, chyba że są to osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności

Warto wiedzieć, że od 1 stycznia 2023 roku świadczenie pielęgnacyjne wynosi 2458 zł miesięcznie.

Co ważne, zgodnie z przepisami, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole, lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Zapis ten został jednak uznany za niezgodny z konstytucją, co otworzyło drogę do otrzymywania świadczenia również opiekunom dorosłych osób niepełnosprawnych.

Jak uzyskać świadczenie pielęgnacyjne?

Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane z urzędu, lecz na wniosek osoby uprawnionej. Taki wniosek składa się w urzędzie gminy lub w urzędzie miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, a także w ośrodku pomocy społecznej, jeśli to właśnie OPS zajmuje się realizacją świadczeń rodzinnych w danej gminie.

Jak napisać wniosek o świadczenie pielęgnacyjne? Dokument można przygotować poprzez wypełnienie specjalnego formularza. Pismo składa się z takich elementów jak:

• dane adresata wniosku – wójt, burmistrz, prezydent miasta,
• dane wnioskodawcy, czyli opiekuna osoby niepełnosprawnej, w tym numer PESEL,
• dane osoby, nad którą wnioskodawca sprawuje opiekę, w tym numer PESEL i dane na temat stanu cywilnego,
• oświadczenia dotyczące między innymi kwestii przebywania współmałżonka lub innego członka najbliższej rodziny w kraju,
• oświadczenie o rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim (dla rolników).

Do wniosku dołącza się:

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub inny dokument urzędowy potwierdzający wiek dziecka,
• orzeczenie o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Jak długo przysługuje świadczenie pielęgnacyjne?

Należy wiedzieć, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony. Jeśli jednak orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, to prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługiwać będzie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa ważność takiego orzeczenia.

Co więcej, jeśli wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożony zostanie w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub jej stopniu, to świadczenie pielęgnacyjne będzie przysługiwać od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności – wnioskodawca będzie uprawniony do otrzymania zaległych środków (wypłaty świadczenia wstecz).

Jeśli jednak wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zostanie złożony po upływie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub jej stopniu, świadczenie pielęgnacyjne będzie przysługiwać od miesiąca złożenia wniosku o jego przyznanie.

Kiedy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne może zostać odrzucony?

Warto pamiętać, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do:

• emerytury,
• renty,
• renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego,
• renty socjalnej,
• zasiłku stałego,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• zasiłku przedemerytalnego,
• świadczenia przedemerytalnego,
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• specjalnego zasiłku opiekuńczego,
• świadczenia pielęgnacyjnego,
• zasiłku dla opiekuna.

Problem odrzuconego wniosku może leżeć także po drugiej stronie, czyli po stronie osoby wymagającej opieki. Świadczenie nie należy się bowiem, jeśli osoba niepełnosprawna:

• pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
• została umieszczona w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym – jeśli korzysta z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu.

Podstawa prawna

Art. 17. – [Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej] – Świadczenia rodzinne.

1. Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.