Co się należy żonie w separacji?

Orzeczenie separacji oznacza rozdzielenie pożycia małżeńskiego i spraw małżeńskich. Można powiedzieć, że istnieją dwa rodzaje separacji: nieformalna oraz prawna.

Jakie konsekwencje ma separacja orzeczona przez sąd i co się należy żonie w separacji?

Uwaga: dla ułatwienia Ci sporządzenia wniosku o separację – przygotowaliśmy gotowy do wypełnienia wzór wniosku, który pobierzesz poniżej:

Na czym polega separacja?

Separacja nie jest tym samym, co rozwód. Orzeczenie separacji na podstawie zgodnego żądania małżonków oznacza rozłączenie małżonków, ale może mieć zarówno charakter nieformalny, jak i prawny.

Rozróżnia się zatem dwa rodzaje separacji:

  • separację faktyczną, nieformalną – kiedy para nie mieszka już razem lub mieszka wspólnie, ale prowadzi odrębne życie,
  • separację prawną, uregulowaną przez sąd.

Co to znaczy być w separacji? Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy dokonać ponownego podziału separacji na dwa rodzaje, czyli separację formalną i nieformalną.

Separacja formalna jest wynikiem orzeczenia sądu. Jak łatwo się domyślić, pociąga za sobą poważniejsze skutki niż separacja nieformalna. Jeśli sąd orzeka separację, to potwierdza, że para żyje w rozłączeniu, ale nadal jest małżeństwem.

Z wnioskiem o separację występują zaś najczęściej osoby, które nie są gotowe na rozwód, czyli ostateczne zakończenie związku małżeńskiego. Czasami bywa to też jedyne dostępne rozwiązanie, np. gdy sytuacja życiowa nie pozwala na rozwiązanie małżeństwa. 

Aby sąd mógł orzec separację, musi nastąpić zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, czyli zanik więzi fizycznej, emocjonalnej i gospodarczej. Sąd nie orzeknie jednak separacji w przypadku, kiedy takie rozwiązanie doprowadziłoby do szkody po stronie małoletnich dzieci małżeństwa oraz gdy orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Co oznacza separacja w małżeństwie w przypadku separacji nieformalnej, faktycznej? Taki rodzaj separacji sprowadza się do zawarcia między małżonkami porozumienia, w ramach którego postanawiają oni, że przez jakiś czas będą żyć osobno.

Separacja faktyczna nie pociąga za sobą skutków prawnych. Często poprzedza natomiast wniesienie pozwu rozwodowego. Warto podkreślić, że taki rodzaj separacji wymaga podjęcia zgodnej decyzji – nie mówimy o separacji, jeśli jeden z małżonków wyrzuca drugiego z domu. 

Separacja na zgodne żądanie małżonków dotyczy najczęściej tych małżeństw, którym wspólne życie nie układa się od dłuższego czasu. Formalnie ma wtedy miejsce rozpad pożycia małżeńskiego, który jest całkowity, ale nietrwały. Oznacza to, że cała sytuacja może mieć charakter przejściowy i nie wyklucza się, że małżonkowie wrócą do siebie. 

Separacja bywa też alternatywą w przypadku orzeczenia rozwodu, kiedy na całkowite rozwiązanie małżeństwa nie zgadza się jedna ze stron. Należy pamiętać jednak, że sąd nie orzeknie separacji, jeśli jeden z małżonków nie zgadza się na takie rozwiązanie.

Czym skutkuje separacja formalna?

Wiele osób zastanawia się, jak wygląda życie w separacji. Czy małżonkowie mogą mieszkać pod jednym dachem? Jak sprawują opiekę nad dziećmi? Czy mogą spotykać się z innymi osobami?

Należy wiedzieć, że skutkiem orzeczenia separacji przez sąd jest między innymi:

  • powstanie rozdzielności majątkowej,
  • możliwość domagania się alimentów na małżonka i dzieci,
  • możliwość uregulowania sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania,
  • wyłączenie dziedziczenia po małżonku,
  • możliwość zawierania nowych związków z innymi osobami. 

Czym separacja różni się od rozwodu?

Odpowiedzi na pytanie „co daje kobiecie separacja” poszukują najczęściej osoby, które rozważają zarówno separację, jak i rozwód. Czym więc różnią się te dwa rozwiązania?

Rozwód jest ostatecznym i trwałym rozwiązaniem związku małżeńskiego, natomiast separacja nietrwałym przerwaniem wspólnoty małżeńskiej, czyli jej czasowym uchyleniem. Czas trwania separacji jest nieograniczony, a sama separacja nigdy automatycznie nie zmienia się w rozwód.

Co ważne, osoba znajdująca się w separacji nie może uregulować prawnie innego związku. Odpowiedź na pytanie, czy w separacji można mieć partnera, jest twierdząca, ale dotyczy to jedynie związków nieformalnych. Kolejny związek małżeński można zawrzeć dopiero po rozwodzie. W czasie separacji nie można też ubiegać się o zmianę nazwiska.

Zarówno separacja, jak i rozwód skutkują jednak:

  • powstaniem między stronami rozdzielności majątkowej, 
  • wyłączeniem prawa do zachowku i dziedziczenia po sobie,

Przy separacji sąd może orzec o sposobie korzystania przez małżonków ze wspólnego mieszkania lub dokonać podziału majątku wspólnego. Warto wiedzieć też, że pozew o rozwód i wniosek o separację są rozpatrywane osobno.

Jeśli sąd oddali pozew o rozwód, nadal można złożyć więc wniosek o separację. Poza tym separacja i rozwód mają wpływ na kwestie związane z opieką nad wspólnym potomstwem. Po orzeczeniu separacji małżonkowie mogą złożyć wniosek o orzeczenie praw do opieki nad wspólnym małoletnim dzieckiem małżonków.

Tak samo, jak w przypadku rozwodu, w postępowaniu separacyjnym sąd może orzec o winie w rozkładzie pożycia. Ma to natomiast duży wpływ na obowiązek alimentacyjny. Obowiązek ten może obejmować osobę uznaną za winną rozkładu pożycia małżeńskiego, ale nie jest to konieczne – alimenty można zasądzić także w przypadku braku wskazania winy jednego z małżonków. 

Jeśli separacja została orzeczona bez wskazania małżonka winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, to strona ubiegająca się o alimenty musi udowodnić, że jej aktualne życie jest w niedostatku. Jeżeli zaś separację orzeczono ze wskazaniem winnego, wystarczy przedstawić dokumenty, które potwierdzają pogorszenie sytuacji finansowej – nie ubóstwo czy niedostatek. 

Czy warto zdecydować się na separację?

Separacja bywa dobrą alternatywą dla rozwodu, zwłaszcza dla osób, których zdrowie i życie jest zagrożone ze względu na działania podejmowane przez drugiego małżonka, na przykład w obliczu stosowania przemocy czy w przypadku alkoholizmu.

Rozłączenie – zarówno faktyczne, jak i formalne – pozwala zapewnić sobie bezpieczeństwo. Czas przebywania w separacji warto wykorzystać wtedy do namysłu nad przyszłością związku, a także skonsultować się ze specjalistami (np. psychologiem) i porozmawiać z prawnikiem na temat ewentualnego rozwodu.

Orzeczenie separacji przez sąd jest o tyle korzystne, że oznacza między innymi powstanie rozdzielności majątkowej oraz daje możliwość:

  • dokonania podziału majątku,
  • ustalenia sposobu korzystania ze wspólnej nieruchomości,
  • domagania się alimentów. 

Separacja ma też swoje wady. Małżonkowie nadal pozostają małżeństwem, więc nie mogą zawrzeć kolejnego formalnego związku. Mają jednak prawo wchodzić swobodnie w związki nieformalne. 

Warto pamiętać, że separacja jest bezterminowa. Można znieść ją na wniosek – o zniesienie separacji – lub za pośrednictwem pozwu rozwodowego. Automatycznie separacja nigdy nie przechodzi bowiem w rozwód.

W trakcie separacji para może dojść do porozumienia i wystąpić do sądu o zniesienie orzeczenia separacji, ale ma też prawo zdecydować się na ostateczne rozstanie, czyli na rozwód.

Niekiedy rozłączenie małżonków pozwala im spojrzeć na związek z dystansem i podjąć skuteczniejszą próbę ratowania wspólnych relacji, na przykład w ramach terapii małżeńskiej. Z tego względu separację zaleca się zwłaszcza tym małżonkom, którzy posiadają wspólne dzieci. 

Przepis, który warto znać:

Art. 61(4). – Skutki orzeczenia separacji – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

§ 1. Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2. Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa.

§ 3. Jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.

§ 4. Do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy art. 60, z wyjątkiem § 3.

About the author

Jako legalnie działająca firma pod numerem NIP: 665-259-59-85, REGON: 369166329 dostarczamy produktów najwyższej jakości.