Uzyskanie dochodu przez dziecko a zmniejszenie alimentów

W postępowaniu o zmianę wysokości alimentów, w tym o obniżenie alimentów w pierwszej kolejności koniecznym jest ustalenie, czy nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca wystąpienie z takim żądaniem (art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) a następnie określenie zakresu świadczeń alimentacyjnych (art. 135 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Przez zmianę stosunków uzasadniających obniżenie alimentów, o której mowa w tym przepisie, rozumie się mające miejsce od czasu uprawomocnienia orzeczenia określającego obowiązek alimentacyjny istotne zwiększenie lub zmniejszenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji a także istotne zwiększenie się lub zmniejszenie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego.

Dopiero wówczas, gdy okaże się, że zakres obowiązku alimentacyjnego wynikającego z przepisów ustawy, na skutek zmiany stosunków, jest niższy od wysokości obowiązku wynikającego z treści wyroku, żądanie obniżenia alimentów należy uznać za uzasadnione, a gdy wyższy, wówczas żądanie podwyższenia alimentów należy uznać za uzasadnione.

Jednocześnie pamiętać należy o tym, że toczące się postępowanie nie może zmierzać do weryfikacji ustaleń, które legły u podstaw prawomocnego już orzeczenia.

W związku z tym sam fakt uzyskiwania własnego dochodu przez pozwaną, stanowi istotną zmianę stosunków. Jak wskazano jednak wyżej zasadność zmiany wysokości świadczeń podlega jednak również ocenie w oparciu o pozostałe kryteria, według których zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

W związku z tym może zdarzyć się, że pomimo zmiany stosunków – uzyskania dodatkowego źródła dochodu w postaci renty, potrzeby osoby uprawnionej, nadal uzasadniają alimentację w dotychczasowej wysokości i a pozew o obniżenie alimentów oparty na tej podstawie faktycznej zostanie oddalony.

Oczywistym jest i nie wymagającym dowodu, że np. niepełnosprawność generuje znacznie wyższe koszty utrzymania, niż przeciętnej osoby. I jeśli okaże się, że alimenty w dotychczasowej wysokości nie pozwalały na zaspokojenie wszystkich potrzeb uprawnionej osoby, to potrzeby te zaspokoić może przyznana renta.

W takiej sytuacji uzyskanie renty nie uzasadnia obniżki alimentów, bowiem całkowity koszt codziennego utrzymania oraz jej rehabilitacji pokryty musi być z otrzymywanej renty i alimentów. Tylko suma tych dwóch świadczeń zaspokaja wszystkie bieżące potrzeby osoby uprawnionej.