Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej – wzór

Czym jest władza rodzicielska?

Władza rodzicielska to zarówno prawa, jak i obowiązki rodziców wobec dziecka. Prawa rodzicielskie upoważniają rodziców do odpowiadania za dziecko od narodzin do osiągnięcia przez nie wieku 18. lat.

Władza rodzicielska sprowadza się przede wszystkim do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka, a także do reprezentowania dziecka i wychowywania go z poszanowaniem praw i godności.

Wśród podstawowych obowiązków rodziców wobec dziecka wylicza się między innymi:

• troszczenie się o dziecko i jego majątek,
• działanie w roli przedstawiciela ustawowego,
• troszczenie się o rozwój fizyczny i duchowy dziecka,
• przygotowywanie dziecka do pracy dla dobra społeczeństwa, z uwzględnieniem jego uzdolnień,
• zapewnienie dziecku edukacji,
• zapewnienie dziecku godnego bytu,
• rozwijanie talentów dziecka.

Jeśli więc rodzic nie wywiązuje się z tych obowiązków, pozew o ograniczenie władzy rodzicielskiej lub nawet pozbawienie praw rodzicielskich jest w pełni uzasadnione.

Jakie działania mogą prowadzić do utraty praw rodzicielskich?

Wniosek o ograniczenie praw rodzicielskich, a także o ich zawieszenie czy odebranie można wnieść do sądu w przypadku, kiedy rodzic dopuszcza się zaniedbań w wychowywaniu dziecka. Jeśli te zaniedbania są rażące, opiekunowi grozi odebranie praw rodzicielskich.

Zachowania, które uzasadniają taką decyzję to przede wszystkim:

• rażące zaniedbania dziecka, czyli między innymi porzucenie dziecka, głodzenie dziecka, niepłacenie alimentów,
• nadużywanie władzy rodzicielskiej, czyli między innymi przemoc fizyczna lub psychiczna, nadużywanie alkoholu, zmuszanie dziecka do pracy poza jego możliwości i siły, wychowywanie dziecka w nienawiści do drugiego rodzica.

Należy wspomnieć także o innej ważnej przyczynie odebrania lub ograniczenia władzy rodzicielskiej – mianowicie o zaistnieniu tak zwanej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej. Ograniczenie praw rodzicielskich może być wskazane między innymi w przypadku:

• poważnej choroby rodzica,
• zaginięcia rodzica,
• pobytu rodzica w więzieniu.

Na czym polega ograniczenie praw rodzicielskich?

Jeśli rodzice zaniedbują swoje dziecko, nie realizują podstawowych obowiązków wychowawczych czy nadużywają władzy rodzicielskiej, to muszą liczyć się z możliwością poniesienia konsekwencji. Karą, jaką może wymierzyć dla nich sąd, jest:

1. zawieszenie praw rodzicielskich
2. ograniczenie praw rodzicielskich
3. odebranie praw rodzicielskich.

Zawieszenie praw rodzicielskich to rozwiązanie, które stosuje się najczęściej w przypadku wspomnianej przeszkody, uniemożliwiającej realizowanie obowiązków wychowawczych wobec dziecka. Może to być wyjazd zagraniczny rodzica, jego hospitalizacja czy pobyt w więzieniu.

Zawieszenie władzy rodzicielskiej oznacza, że rodzic w danym czasie nie może korzystać z przysługujących mu praw. Jeśli przeszkoda uniemożliwiająca opiekę nad dzieckiem zniknie, sąd uchyli zawieszenie praw rodzicielskich. Inaczej jest w przypadku całkowitego odebrania rodzicowi praw do dziecka.

Decyzja o pozbawieniu rodzica praw rodzicielskich zawsze jest dla sądu ostatecznością. Odebranie władzy rodzicielskiej oznacza, że rodzic nie ma prawa do decydowania o dziecku. Nie może też uzyskiwać informacji o jego stanie zdrowia czy wynikach w nauce.

Ograniczone prawa rodzicielskie to z kolei wyłączenie możliwości podejmowania pewnych decyzji za dziecko. Jeśli prawa rodzicielskie zostają rodzicowi ograniczone, rodzic nie może podejmować określonych czynności względem dziecka lub może podejmować je tylko za zgodą sądu. Jeżeli władza rodzicielska została ograniczona, rodzic może wnioskować o jej przywrócenie – nie jest to stan permanentny.

Rozwiązanie w postaci ograniczenia praw rodzicielskich stosowane jest najczęściej z powodu:

• braku kontaktów rodzica z dzieckiem,
• niebezpiecznego zachowania rodzica (względem dziecka),
• złego wpływu rodzica na dziecko,
• uzależnienia rodzica,
• nieporozumień pomiędzy rodzicami dziecka, np. po rozwodzie.

Jak napisać wniosek o ograniczenie praw rodzicielskich?

Ograniczenie praw rodzicielskich matce czy ojcu dziecka będzie zasadne w sytuacji, kiedy dobro dziecka jest zagrożone. Jeśli więc rodzic nie realizuje kontaktów z dzieckiem lub ma na nie destrukcyjny wpływ z powodu swoich uzależnień, z pewnością warto postarać się o ograniczenie jego praw rodzicielskich względem dziecka.

Będzie to wskazane także w przypadku konfliktu między rodzicami – jeśli nie potrafią oni wspólnie sprawować władzy rodzicielskiej w sposób zgodny, z myślą o dobru dziecka.

Należy wiedzieć, że wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu lub matce składa się do sądu rodzinnego, właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Wniosek podlega opłacie w wysokości 100 zł.

W treści pisma należy opisać, czego wnioskodawca domaga się od sądu. Konieczne jest również umotywowanie pozwu i dołączenie do niego dowodów, które potwierdzają przytoczone argumenty.

Do wniosku o ograniczenie praw rodzicielskich dołącza się także:

• odpis aktu urodzenia dziecka,
• odpis wniosku z załącznikami – dla drugiego rodzica.

Sprawa o ograniczenie praw rodzicielskich

Na skutek złożenia wniosku o ograniczenie praw rodzicielskich sąd rodzinny przeprowadzi postępowanie, w ramach którego przesłucha rodziców oraz wskazanych świadków. Aby ograniczenie praw rodzicielskich ojcu czy matce okazało się możliwe, należy ponownie przedstawić przed sądem argumenty, które uzasadniają ograniczenie praw do dziecka drugiemu z rodziców.

Zatem co mówić na sprawie o ograniczenie praw rodzicielskich? W zależności od sytuacji wskazane może okazać się poruszenie tematu:

• sposobu, w jaki rodzic prowadzi swój styl życia,
• sposobu, w jaki rodzic odnosi się do dziecka,
• reakcji dziecka na kontakty z rodzicem, na zachowanie rodzica,
• niepokojących zachowań dziecka po realizacji kontaktów z rodzicem,
• niepokojących relacji dziecka ze spotkań z rodzicem.

Zsumowanie informacji

Sąd, na wniosek drugiego rodzica lub opiekuna prawnego, może ograniczyć władzę rodzicielską, jeżeli zagrożone jest dobro dziecka, natomiast w sytuacjach poważniejszych, możliwe jest także całkowite pozbawienie praw rodzicielskich rodzica, a nawet umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej lub domu dziecka jeśli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej i nie wywiązują się ze swoich rodzicielskich obowiązków.

Sąd nie zdecyduje o pozbawieniu rodzica lub ograniczeniu władzy rodzicielskiej bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, z tego względu też postępowanie często rozciąga się na kilka rozpraw sądowych.

Podstawa prawna:

Art. 95. – [Zakres władzy rodzicielskiej] – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

§ 1.Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.

§ 2.Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo, a w sprawach, w których może samodzielnie podejmować decyzje i składać oświadczenia woli, powinno wysłuchać opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla jego dobra.

§ 3.Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.

§ 4.Rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości dziecka na to pozwala, oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.