Odwołanie od decyzji o ustaleniu kapitału początkowego – wzór

Kogo dotyczy decyzja o ustaleniu kapitału początkowego?

Kapitał początkowy to nic innego, jak odtworzona kwota składek na ubezpieczenie emerytalne sprzed 1 stycznia 1999 roku. Wcześniej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie był zobowiązany do prowadzenia indywidualnych kont osób ubezpieczonych.

Nie można zatem ustalić dokładnie wkładu pieniężnego do systemu emerytalnego tych osób, które pracowały i odprowadzały składki na ubezpieczenie emerytalne przed 1999 rokiem. Kapitał początkowy ustala się na podstawie stażu pracy i zarobków, a jest on istotny ze względu na fakt, że wpływa na wysokość emerytury.

Wniosek o ustalenie kapitału początkowego składają osoby:

• urodzone po 1948 roku, jeśli były zatrudnione i same opłacały składki na ubezpieczenie społeczne przed 1999 rokiem, 
• urodzone przed 1949 rokiem, spełniające łącznie cztery dodatkowe warunki: osiągnęły powszechny wiek emerytalny po 31. grudnia 1998 roku, po raz pierwszy złożyły wniosek o emeryturę z tytułu ukończenia powszechnego wieku emerytalnego po 31. grudnia 2008 roku oraz wystąpiły o obliczenie emerytury według nowych zasad, posiadają staż ubezpieczeniowy, który wynosi co najmniej 20 lat w przypadku kobiet lub co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn, po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego nadal kontynuowały pracę i miały opłacane składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. 

Jak wylicza się wysokość kapitału początkowego?

Jak zostało wspomniane, kapitał początkowy wylicza się na podstawie stażu pracy i wysokości zarobków. Organ rentowy ustala kapitał w oparciu o informacje uwzględnione we wniosku o wyliczenie kapitału. Na wysokość kapitału mają wpływ dokumenty, które dołącza się do wniosku – będące dowodem stwierdzającym okresy zatrudnienia.

Są to następujące załączniki:

• umowy o pracę,
• świadectwa pracy,
• zaświadczenia od pracodawców,
• legitymacje ubezpieczeniowe,
• pisma od pracodawców dotyczące urlopu, zwolnienia, powołania,
• legitymacje służbowe, 
• zeznania świadków,
• zaświadczenia z Urzędu Pracy, z Ośrodka Pomocy Społecznej,
• książeczka wojskowa,
• odpisu aktu urodzenia dziecka (w przypadku nie wykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem),
• dyplom lub zaświadczenia z uczelni o ukończeniu studiów.

Do ustalenia wysokości kapitału początkowego nie wykorzystuje się dowodów na prowadzenie gospodarstwa rolnego czy na pracę w gospodarstwie rolnym. 

Ile trwa wyliczenie kapitału początkowego przez ZUS? Ustalenie wysokości kapitału początkowego powinno trwać nie więcej niż 30 dni. Termin ten liczy się jednak od dnia prawidłowego złożenia wszystkich dokumentów, czy wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania decyzji.

Co zaś w przypadku, kiedy ubezpieczony nie zgadza się z wyliczeniami? Czy można poprosić ZUS o ponowne przeliczenie kapitału początkowego?

Ponowne ustalenie kapitału początkowego

Zanim ubezpieczony złoży odwołanie od decyzji o ustaleniu kapitału początkowego, z którą się nie zgadza, powinien złożyć wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego. Zgodnie z informacjami podanymi na stronie ZUS, pismo w tej sprawie można złożyć w każdym czasie ustnie, pisemnie lub elektronicznie. 

Aby kapitał początkowy został ustalony ponownie, należy złożyć do organu rentowego:

• wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego,
• informacje dotyczące okresów składkowych i nieskładkowych, dotychczas nieuwzględnionych,
• dokumenty potwierdzające okresy pracy, prowadzenia działalności, pobierania zasiłku dla bezrobotnych, korzystania z urlopu wychowawczego, świadczenia służby wojskowej, pobierania nauki w szkole wyższej –  wszystko to przed 1 stycznia 1999 roku (dotyczy dokumentów dotychczas nieuwzględnionych),
• dokumenty potwierdzające osiągane przez ubezpieczonego wynagrodzenie przed 1 stycznia 1999 roku, również dotychczas nieuwzględnione.

Wniosek o ponowne ustalenie kapitału początkowego jest rozpatrywany na takich samych zasadach, jak wniosek pierwotny. 

Odwołanie od ustalonego kapitału początkowego

Jeśli po ponownym przeliczeniu kapitału początkowego ubezpieczony nadal nie zgadza się z proponowaną kwotą, może wykorzystać gotowy do wypełnienia wzór odwołania od decyzji ZUS o ustaleniu kapitału początkowego.

Odwołanie wnosi się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję, kierując je jednak do sądu okręgowego, dokładniej do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Czas na złożenie odwołania to 1 miesiąc od dnia otrzymania decyzji. Całe postępowanie jest wolne od opłat.

Jak napisać odwołanie od decyzji ZUS? Pismo tego typu zawsze wygląda podobnie. Odwołanie do ZUS musi zawierać:

• datę i miejsce sporządzenia,
• dane składającego odwołanie,
• oznaczenie organu odwoławczego (lokalny organ rentowy),
• oznaczenie zaskarżonej decyzji, czyli jej numer i data,
• określenie zarzutów,
• uzasadnienie,
• wnioski,
• podpis.

Odwołanie od decyzji w sprawie kapitału początkowego sprowadza się w głównej mierze na przedstawieniu dowodów zastępczych, które jasno potwierdzają zatrudnienie pracownika i wysokość jego zarobków.

Ponieważ często dotyczy to zakładów pracy, które dzisiaj nie istnieją, zdobycie takich dokumentów jest niezwykle trudne. Z tego względu zastosowanie znajdują dowody zastępcze, w tym nawet zeznania kolegów z pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma jeden miesiąc na rozpatrzenie odwołania ubezpieczonego. Może uchylić lub zmienić decyzję, a także przekazać ją do sądu (w ciągu miesiąca). Sąd rozpatrzy odwołanie w ramach rozprawy, o której powiadomi i organ rentowy, i ubezpieczonego. Po rozpoznaniu sprawy wyda zaś wyrok, w ramach którego może decyzję uchylić, zmienić lub oddalić odwołanie.

Jeżeli decyzja sądu będzie nieprzychylna, ubezpieczony ma prawo złożyć apelację do sądu, który wydał wyrok – rozpatrzy ją sąd II instancji. Następnie – jeśli sprawa zostanie umorzona lub pozew zostanie odrzucony – ubezpieczony może jeszcze złożyć skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Podsumowanie informacji

Niestety często podczas ustalenia podstawy wymiaru emerytury, ZUS błędnie nalicza lub już naliczył kapitał początkowy, co oznacza ustalenie niskiej wysokości emerytury lub ponowne przeliczenie świadczenia emerytalnego.

Ustawodawca dał nam jednak możliwość, by od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odwołać się, a na odwołanie mamy 30 dni.

Mając świadomość, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są dość trudne, warto wykorzystać przygotowany przez nas wzór odwołania, aby maksymalnie uprościć sobie dochodzenie swoich interesów przed ZUS-em.

Odwołania najczęściej dotyczą tego, że do ustalenia wartości kapitału początkowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął niewłaściwe okresy lub pominął je całkowicie, a składając odwołanie, mamy wpływ na uwzględnienie okresów przy ustalaniu kapitału początkowego.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych