Wzór wniosku o umieszczenie w ZOL bez zgody

17 

Niekiedy zdarza się, że osoba starsza lub chora musi zostać umieszczona w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym bez jej zgody. W obecnym stanie prawnym nie istnieją przepisy, które odnosiłyby się bezpośrednio do przymusowego kierowania wskazanych osób do ZOL, jak ma to miejsce w stosunku do osób kierowanych do DPS.

Odpowiedzi na pytanie, kto może złożyć wniosek o umieszczenie w ZOL bez zgody danej osoby oraz jak należy to zrobić, trzeba szukać więc w przepisach dotyczących udzielania świadczeń zdrowotnych, gdyż pobyt w ZOL jest właśnie świadczeniem zdrowotnym.

Chcąc ułatwić Ci sporządzenie takiego pisma, przygotowaliśmy gotowy do wypełnienia wniosek o umieszczenie w ZOL bez zgody danej osoby. Wzór wniosku pobierzesz, klikając poniższy przycisk:

Wzór pisma pochodzi z kategorii:
Opis

Procedura umieszczenia w zakładzie opiekuńczo-leczniczym

Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, “świadczeniobiorcy przysługują świadczenia pielęgnacyjne lub opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego”.

Dokładne zasady przyjmowania podopiecznych do Zakładu Opiekuńczo Leczniczego określa minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z Prezesem Funduszu i po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. W drodze rozporządzenia ustala on:

  • sposób i tryb kierowania osób do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,
  • rodzaj dokumentacji wymaganej przy kierowaniu osób do zakładów opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych,
  • sposób ustalania odpłatności za pobyt podopiecznych w zakładach opiekuńczo-leczniczych i pielęgnacyjno-opiekuńczych.

Zgodnie z prawem, wniosek, skierowanie oraz wywiad pielęgniarski i zaświadczenie lekarskie, nie są wymagane przy przyjęciu podopiecznego do ZOL w przypadku, gdy sąd opiekuńczy wyda orzeczenie o umieszczeniu świadczeniobiorcy w zakładzie opiekuńczo leczniczym. W takich okolicznościach orzeczenie sądu opiekuńczego stanowi podstawę umieszczenia świadczeniobiorcy w zakładzie opiekuńczym nawet wbrew jego woli.

Przepisy mówią również o tym, że przedstawiciel ustawowy pacjenta małoletniego, całkowicie ubezwłasnowolnionego lub niezdolnego do świadomego wyrażenia zgody (dana osoba nie jest w stanie wyrazić świadomej zgody), ma prawo wyrazić taką zgodę w jego imieniu.

Jednocześnie zarówno pacjent małoletni, jak i chory psychicznie czy upośledzony umysłowo, o ile dysponuje dostatecznym rozeznaniem, ma prawo do wyrażenia sprzeciwu co do udzielenia mu określonego świadczenia zdrowotnego. W takiej sytuacji na leczenie wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

Podsumowując, jeśli pacjent nie jest w stanie samodzielnie podjąć decyzji i wyrazić zgody na leczenie w ZOL, taką decyzję podejmuje za niego sąd opiekuńczy. Co ważne, wniosek w tej sprawie może złożyć jedynie lekarz.

Rodzina osoby wymagającej umieszczenia, ani nawet ośrodek pomocy społecznej, nie są podmiotami uprawnionymi do wystąpienia z wnioskiem o umieszczenie w ZOL bez zgody pacjenta. Właściwym sądem opiekuńczym, do którego należy skierować wniosek do sądu o umieszczenie w ZOL – jest sąd rejonowy miejsca, gdzie świadczenie lekarskie ma być wykonane.

Umieszczenie w ZOL na oddziale psychiatrycznym

Umieszczenie osoby w zakładzie opiekuńczo-leczniczym bez jej zgody może przebiegać nieco inaczej w przypadku problemów psychicznych. W takich okolicznościach zastosowanie znajdą bowiem przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, dotyczące przymusowej hospitalizacji psychiatrycznej.

Zgodnie z treścią art. 29 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, ośrodek pomocy społecznej lub rodzina pacjenta mogą złożyć wniosek o przymusowe leczenie danej osoby na oddziale psychiatrycznym ZOL. 

Możliwość przymusowego leczenia dotyczy też tych osób chorych psychicznie, których:

  • dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że nieprzyjęcie do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego lub
  • zachowanie wskazuje na to, iż są one niezdolne do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę ich stanu zdrowia.

Na tej podstawie wniosek o umieszczenie w ZOL bez zgody pacjenta może złożyć między innymi:

  • małżonek, 
  • krewny w linii prostej,
  • rodzeństwo,
  • przedstawiciel ustawowy,
  • osoba sprawująca faktyczną opiekę nad chorym.

Istnieje także możliwość przymusowego umieszczenia chorego na oddziale psychiatrycznym ZOL na podstawie przepisów ustawy o ochronie zdrowia psychicznego dotyczących umieszczenia osób chorych i starszych w DPS bez ich zgody.

Oddział psychiatryczny ZOL zajmuje się bowiem osobami, które wskutek choroby psychicznej nie są zdolne do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a jednocześnie nie mają możliwości korzystania z opieki innych osób, mimo że potrzebują stałej opieki i pielęgnacji, ale nie wymagają przy tym leczenia szpitalnego. Na tej podstawie wniosek o umieszczenie w ZOL bez zgody może złożyć też:

  • organ do spraw pomocy społecznej (np. ośrodek pomocy społecznej),
  • kierownik szpitala psychiatrycznego.

Jak napisać wniosek do sądu o umieszczenie w ZOL bez zgody?

Wiele osób zastanawia się, jak napisać wniosek do sądu o umieszczenie w ZOL. W uwagi na fakt, że jest to pismo stosunkowo trudne do samodzielnego przygotowania, warto wykorzystać w tym celu gotowy do wypełnienia wzór wniosku o umieszczenie w ZOL bez zgody, uzupełniając w nim między innymi dane osobowe wnioskodawcy i osoby, której pismo dotyczy. 

Powołując się w swoim wniosku na przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, krewni osoby chorej powinni wykazać, że dana osoba musi zostać umieszczona w ZOL ze względu na swój stan psychiczny, który uniemożliwia jej podjęcie takiej decyzji samodzielnie.

Warto wiedzieć, że sąd opiekuńczy, rozpatrując takie pismo, będzie kierował się dobrem osoby chorej lub osoby starszej. Może wysłuchać jej w trakcie postępowania, zlecić sporządzenie opinii biegłych, a także przeprowadzenie badań przez jednego lub kilku psychiatrów. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego podejmie decyzję, która może zastąpić brak zgody chorego na pobyt w ZOL. 

Umieszczenie w ZOL a ubezwłasnowolnienie

Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, art. 68c:

Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie może być umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku za pisemną zgodą jej przedstawiciela ustawowego. Przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie.

Oznacza to, że osobę ubezwłasnowolnioną można umieścić w ZOL bez jej zgody, za to za zgodą jej przedstawiciela ustawowego, ale nadal potrzebna jest do tego zgoda sądu opiekuńczego, ponieważ przedstawiciel ustawowy nie może podejmować za osobę ubezwłasnowolnioną decyzji przekraczających zakres czynności zwykłego zarządu. 

Aby ubezwłasnowolnić osobę starszą lub chorą, trzeba skierować odpowiedni wniosek w tej sprawie do sądu okręgowego (wydział cywilny), właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona.

Należy pamiętać, że ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko wtedy, kiedy choroba psychiczna, upośledzenie umysłowe lub występowanie innego rodzaju zaburzeń psychicznych sprawiają, że dana osoba nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem.

wzor-wniosku-o-umieszczenie-w-zol-bez-zgody
Wzór wniosku o umieszczenie w ZOL bez zgody
17