Zgodnie z art.  193 Kodeksu karnego ten, kto wdziera się do cudzego domu, mieszkania, lokalu, pomieszczenia albo ogrodzonego terenu albo wbrew żądaniu osoby uprawnionej miejsca takiego nie opuszcza, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Jak może być popełnione przestępstwo naruszenia miru domowego?

Przestępstwo to może być popełnione przez działanie, tj. „wdarcie się” do miejsc wskazanych w tym przepisie 9dom lokal, pomieszczenie, ogrodzony teren), jak przez zaniechanie tj. gdy sprawca miejsc tych nie opuszcza wbrew żądaniu osoby uprawnionej.

Co jest głównym warunkiem odpowiedzialności za przestępstwo naruszenia miru domowego?

Jednym z zasadniczych elementów przestępstwa z art. 193 k.k., jest prawna relacja sprawcy w stosunku do obiektu, który miał zająć lub którego nie chce opuścić. Ma on stanowić dla sprawcy mienie „cudze”. Znamiona przestępstwa naruszenia miru domowego może więc zrealizować jedynie osoba, której nie przysługuje – na podstawie obowiązujących przepisów lub istniejącej między stronami umowy – prawo dostępu do obiektu będącego formalnie mieniem „cudzym”.

Gdy sprawca nie opuszcza miejsca na żądanie osoby uprawnionej?

Nieopuszczenie danego miejsca to dalsze przebywanie w obiekcie objętym ochroną miru domowego, mimo wyraźnego żądania opuszczenia go wyrażonego przez osobę uprawnioną. Konieczne jest wyraźne żądanie opuszczenia miejsca.

Jeżeli pokrzywdzony w sposób jednoznaczny zażądał, aby sprawca opuścił pomieszczenie lub teren i jeśli sprawca tego nie uczyni niezwłocznie, mając taką możliwość, należy jego zachowanie potraktować jako odmowę i w konsekwencji realizację znamion przestępstwa naruszenia miru domowego.

Jeżeli sprawca znalazł się na obiekcie legalnie, to do przestępstwa naruszenia miru domowego może dojśc dopiero w momencie, gdy sprawca nie wykona żądania natychmiastowego opuszczenia danego miejsca.

Jeżeli z kolei sprawca przebywa w danym miejscu nielegalnie od samego poczatku to przestępstwo naruszenia miru domowego wchodzi w grę jeszcze nawet przed wezwaniem sprawcy naruszenia miru domowego do opuszczenia obiektu, skoro bowiem znalazł się w nim nielegalnie, to i bez tego wezwania dopuszcza się przestępstwa.

Pokonanie przeszkody, wdarcie się, pokonanie ogrodzenia

Jak wyjaśniał Sąd Najwyżśzy warunkiem karalności za przestępstwo naruszenia miru domowego jest ogrodzenie terenu (posiadłości, działki) – parkanem, murem, płotem, itp., nie zaś rowem – gdyż to ogrodzenie wskazuje na to, że właściciel czy posiadacz nie życzy sobie wstępu osób trzecich.

Przez „wdarcie się” należy zaś rozumieć wkroczenie do tych miejsc nie tyle przez przełamanie przeszkody fizycznej, co w istocie wbrew woli osoby uprawnionej. Nie stanowi więc „wdarcia się” niepokojenie mieszkańców pukaniem czy też stukaniem do drzwi.

Wdarcie się to wejście połączone z pokonaniem przeszkody, lecz nie chodzi tu o przeszkodę o charakterze fizycznym, ale o przełamanie woli osoby uprawnionej, która dla wdzierającego się stanowi barierę do pokonania. Sposób naruszenia woli osoby uprawnionej może być różny, jest on przy tym okolicznością drugorzędną, nieistotną z punktu widzenia bytu samego przestępstwa.

A co, gdy podejrzany / oskarżony jest uprawniony do danej nieruchomości?

Zarzut dokonania przestępstwa naruszenia miru domowego może również wymagać oceny, czy oskarżony nie był również „uprawnionym” do korzystania z danej nieruchomości. Gdyby taka osoba była również uprawniona do władania nieruchomością, miała tytuł prawny, np. najem to zachowanie takiej osoby nie powodowałoby karalności za naruszenie miru domowego.

Dlatego w sprawach tego typu bardzo często istnieje konieczność ustalenia relacji osób uprawnionych do danej nieruchomości i sięgnięcia do innych dziedzin prawa, zwłaszcza prawa cywilnego czy administracyjnego.

Ale jeżeli właściciel oddaje swój przedmiot własności we władanie innej osobie w określonym zakresie np. wynajmuję swoją nieruchomość, wyłączając tym samym własne prawo do korzystania z tego przedmiotu, to narusza on mir domowy najemcy, czy dzierżawcy, biorącego w użyczenie, jeśli wkroczy na ten teren wbrew woli korzystającego.

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin