Przestępstwo spowodowania wypadku drogowego

Zgodnie z art.  177 Kodeksu karnego kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała ciała lub rozstrój zdrowia trwający dłużej niż 7 dni podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa spowodowania wypadku drogowego następuje na jej wniosek.

Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Warto wiedzieć, że naruszenie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, polegające na prowadzeniu pojazdu z nadmierną prędkością, nieomal zawsze ma charakter umyślny.

Nieumyślność naruszenia zasad ruchu drogowego w postaci niezachowania należytej ostrożności przy zbliżaniu się do przejścia dla pieszych i w konsekwencji nieustąpienie pierwszeństwa znajdującej się na nim pokrzywdzonej, należy ocenić jako bardzo rażące. Samo zbliżanie się do przejścia dla pieszych nie obliguje kierującego do podejmowania manewrów obronnych. Zatem o potrzebie np. zmniejszenia prędkości pojazdu nie decyduje sam fakt zbliżenia się do przejścia dla pieszych, lecz warunki i sytuacja drogowa umożliwiająca kierującemu przy danej prędkości odpowiednio szybkie reagowanie.

Udzielenie pomocy pokrzywdzonemu należy do podstawowych obowiązków sprawcy wypadku, a odmienna postawa mogłaby być przedmiotem zarzutu popełnienia odrębnego czynu karalnego.

Kierowców obowiązuje tzw. zasada ograniczonego zaufania. Kierowca ma obowiązek nie tylko prowadzić pojazd zgodnie z obowiązującymi nakazami i zakazami, lecz winien on także prowadzić pojazd w sposób rozważny i ostrożny. Oznacza to, że kierujący pojazdem winien zachować bezpieczną szybkość, czyli dostosować ją do konkretnych warunków drogowych, m.in. do natężenia ruchu, warunków atmosferycznych, widoczności, nawierzchni i predyspozycji kierowcy.

Dla prawidłowego ustalenia nieumyślności przy przestępstwie spowodowania wypadku drogowego nie wystarczy wskazanie ogólnej nieostrożności zachowania sprawcy. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnej reguły ostrożności, która została naruszona, w wyniku czego doszło do popełnienia czynu zabronionego. Dla przypisania sprawcy odpowiedzialności za przestępstwo nieumyślne nie wystarczy również – co oczywiste – samo stwierdzenie, że zachował się on nieostrożnie, niezbędne jest bowiem stwierdzenie, że był świadom tego, że swoim zachowaniem może zrealizować znamiona czynu zabronionego (przewidywał taką możliwość), bądź też, że możliwości takiej nie przewidywał, choć mógł ją przewidzieć.

Zatem odpowiedzialność karna za przestępstwo spowodowania wypadku drogowego możliwa jest wówczas, gdy ustali się, że pomiędzy naruszeniem przez sprawcę konkretnej zasady bezpieczeństwa, a przewidzianym w ustawie skutkiem istnieje powiązanie przyczynowo – skutkowe. W każdej sprawie dotyczącej przestępstwa spowodowania wypadku drogowego sąd powinien zawsze rozważyć, czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym naruszeniem przepisów a zaistniałą kolizją. Związek ten nie może być rozumiany li tylko jako czasowe lub miejscowe następstwo wydarzeń, ale jako powiązanie wypadku drogowego z poprzedzającym go naruszeniem przez oskarżonego przepisów o ruchu drogowym

Odszkodowanie i zadośćuczynienie od sprawcy wypadku drogowego

Gdy ktoś uległ wypadkowi, lub gdy czyjś członek rodziny uległ wypadkowi, to przychodząc do adwokata często osoby takie pytają jak dochodzić swoich roszczeń, czy odszkodowania, czy zadośćuczynienia, czy przed sądem cywilnym, czy w postępowaniu karnym, czy od ubezpieczyciela? Rzeczywiście, paleta możliwości jest dość duża, dlatego warto wiedzieć jaką ścieżkę w konkretnej sytuacji wybrać? Z czym wiąże się każdy tryb postępowania?

Odszkodowanie i zadośćuczynienie w sprawie cywilnej

Według kodeksu cywilnego odpowiedzialność cywilną za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną ruchem pojazdu mechanicznego ponosi jego posiadacz – art. 436 kodeksu cywilnego.

Z uwagi na zawarcie przez posiadacza samochodu obowiązkowej umowy odpowiedzialności cywilnej z ubezpieczycielem wypłatą odszkodowania powinien zająć się zakład ubezpieczeń – to tzw. odpowiedzialność gwarancyjna (gdy sprawca wypadku jest odpowiedzialny za szkodę).

Roszczenia związane z obrażeniami ciała (i również takie, które dotyczą szkód w pojeździe) należy zgłosić do ubezpieczyciela (tego, u którego sprawca miał wykupioną polisę OC), w formie pisemnej, opisując stan faktyczny i wskazując okoliczności, z których wynika wina sprawcy – najlepiej jeżeli jest to po prostu skazujący wyrok sądu karnego za wykroczenie lub przestępstwo karne.

W wniosku do zakładu ubezpieczeń należy również określić dochodzoną kwotę, oczywiście dobrze uzasadniając jej wysokość – zarówno w zakresie odszkodowania za poniesioną szkodę jak również zadośćuczynienia za doznana krzywdę.

Co do zasady, w ciągu 30 dni od chwili złożenia zawiadomienia ubezpieczyciel powinien podjąć decyzję o wypłacie odszkodowania (ew. 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia). Jeżeli ustalenie odpowiedzialności, ustaleni winy, wysokości odszkodowania zależy od wyniku toczącego się postępowania termin ten ulega wydłużeniu.

Jeżeli nie jesteśmy usatysfakcjonowani wypłaconą kwotą odszkodowania czy zadośćuczynienia – wytaczamy powództwo cywilne przeciwko ubezpieczycielowi i dochodzimy przed sądem roszczeń, które nie zostały uwzględnione, składając stosowne wnioski dowodowe, zwłaszcza w zakresie dowodu z opinii biegłego danej specjalności.

Adwokat zwraca uwagę, że termin przedawnienia wynosi 3 lata od momentu dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia, nie więcej niż 10 lat od dnia zdarzenia, które ją wywołało.

Prawnik wskazuje również, że jeżeli mamy już wyrok skazujący i dochodzimy odszkodowania na drodze procesu cywilnego wtedy sprawa dotyczy praktycznie jedynie wysokości odszkodowania lub zadośćuczynienia. Nie musimy już udowadniać winy i dzięki temu postępowanie sądowe trwa krócej.

Adwokaci podkreślają, że poza odszkodowaniem możemy wystąpić z żądaniem, aby sąd przyznał odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznane cierpienia i krzywdę.

Odszkodowanie i zadośćuczynienie w sprawie cywilnej

Z kolei, w postępowaniu karnym, w razie skazania za przestępstwo spowodowania wypadku drogowego, sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W postępowaniu karnym nie ma możliwości zasądzenia renty z tytułu wypadku.

Jeżeli natomiast orzeczenie obowiązku naprawienia szkody jest znacznie utrudnione, sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa spowodowania wypadku drogowego nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu. W razie gdy ustalono więcej niż jedną taką osobę, nawiązki orzeka się na rzecz każdej z nich.

Orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie albo nawiązki nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego.

Uwaga: Od 1 lipca 2016 roku nie ma już możliwości składania powództw adhezyjnych, czyli pozwów cywilnych składanych w postępowaniu karnym, celem dochodzenia roszczeń majątkowych w toku procesu karnego, wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Uchylono przepisy dotyczące pozwów cywilnych (adhezyjnych) składanych w postępowaniu karnym.

Obecnie, aby dochodzić roszczeń cywilnych w postępowaniu karnym składamy wniosek o odszkodowanie / zadośćuczynienie. Zmienił się bowiem charakter prawny tych środków poprzez ułatwienie uzyskania przez pokrzywdzonego pełnej rekompensaty roszczeń cywilnych, które powstały na skutek popełnionego przestępstwa spowodowania wypadku drogowego.

Dotychczas zasądzanie w procesie karnym odszkodowanie i / lub zadośćuczynienie miało tzw. charakter mieszany, tj. karny-represyjny i kompensacyjny (wyrównanie szkody, krzywdy). Obecnie główny nacisk kładziony jest na wyrównanie szkody, zrekompensowanie krzywdy powstałych na skutek przestępstwa spowodowania wypadku drogowego.

 


Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin