Przepis ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem obciążenia lub ograniczenia, które nie istnieje, może żądać usunięcia takiej niezgodności w księdze wieczystej.

Co to oznacza?

Dokonanie korekty w trybie powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej dokonuje się wówczas, gdy uprawniony nie dysponuje orzeczeniem sądu albo innym odpowiednim dokumentem – we właściwej formie – stanowiącym podstawę wpisu w księdze wieczystej. Gdy takim dokumentem dysponuje wówczas wszczyna się normalne postępowanie wieczystoksięgowe wypełniając stosowny formularz urzędowy, druk dostępny w sądzie, dołączając stosowne dokumenty, np. akt notarialny, orzeczenie sądu.

Kiedy jest zasadny pozew o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, przykłady?

Powództwo służy ochronie interesu osoby niewpisanej lub błędnie wpisanej do księgi wieczystej, a jego zakresem objęte są wszystkie możliwe stany faktyczne, których stwierdzenie prowadzi do niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawą takiego powództwa może być zatem także twierdzenie, że umowy przenoszące własność nieruchomości i stanowiące podstawę wpisu prawa własności do księgi wieczystej były nieważne.

W sytuacji, gdy ta sama, oznaczona ewidencyjnie działka, objęta jest dwiema księgami wieczystymi, w których ujawnieni są różni właściciele, dopuszczalne jest powództwo o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w jednej z tych ksiąg z rzeczywistym stanem prawnym.

Powództwo o uzgodnienie księgi wieczystej może zmierzać do ustalenia, że hipoteka wpisana w księdze wieczystej nie istnieje. Może się bowiem ojawić sytuacja, że w księdze wieczystej wpisano hipotekę, a następnie spłacono wszystkie zabezpieczone wierzytelności. W rezultacie hipoteka wygasła, ale ciągle jest ujawniona w księdze wieczystej.

Kiedy nie pomoże pozew o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, kiedy nie składać takiego pozwu, bo to niewłaściwy tryb?

Nie można wytoczyć powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej w celu ustalenia, że nieruchomość ma inną powierzchnię, niż wykazano w księdze wieczystej, albo, że nie obejmuje budynków i urządzeń opisanych w tej księdze. Powództwo takie zostanie oddalone.

Jeżeli w sprawie ze skargi pauliańskiej orzeczono bezskuteczność umowy darowizny nieruchomości, nie można wytoczyć powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w celu ustalenia, że nieruchomość nie przysługuje nabywcy (np. obdarowanemu). Powództwo takie ulega oddaleniu, ponieważ nie występuje niezgodność między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Własność nieruchomości przysługuje obdarowanemu, z tym że wierzyciel darczyńcy, któremu przysługuje roszczenie pauliańskie, może skierować do niej egzekucję bez względu na to, kto jest wpisany w księdze wieczystej jako właściciel.

W sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest dopuszczalne ustalenie, że strona procesu nabyła jej własność przez zasiedzenie, czy w drodze nabycia spadku. Postępowanie sądowe o nabycie spadku adwokaci opisali TUTAJ.

W postępowaniu o uzgodnienie ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym nie jest dopuszczalne ustalenie na podstawie nierównych udziałów w majątku wspólnym, do tego służy sprawa o podział majątku wspólnego np. po rozwodzie.

Na czym polega uzgodnienie księgi wieczystej?

Usunięcie niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może polegać bądź na wpisaniu nowego prawa, bądź na wykreśleniu prawa wymienionego w księdze, bądź na wykreśleniu prawa wpisanego i wpisaniu prawa nowego, bądź też na sprostowaniu treści istniejącego prawa. Uzgodnienie to polega zatem na doprowadzeniu treści księgi wieczystej do jej rzeczywistego, a więc aktualnego stanu prawnego.

Co dalej, gdy zakończy się postępowanie sądowe o uzgodnienie księgi wieczystej?

Gdy strona po wytoczeniu powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej uzyska w tej sprawie prawomocny wyrok sądu uwzględniający powództwo i ustalający stan prawny nieruchomości, na tej podstawie w kolejnym etapie będzie mogła złożyć wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej w postępowaniu wieczystoksięgowym, czyli korektę niezgodności.


 

Jeśli wskazane powyżej zagadnienie i problemy z nim związane dotyczą Ciebie lub osoby Ci bliskiej – pamiętaj, że nie wystarczy samo przeczytanie. Trzeba wdrożyć – życzymy Ci w tym powodzenia. A jeśli uznasz, że chcesz dowiedzieć się więcej lub uzyskać wsparcie dopasowane specjalnie do Twojej sytuacji zapraszamy na indywidualne spotkanie:


Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin