Kiedy może być orzeczona separacja przez sąd?

Separacja będzie orzeczona, jeżeli przed sądem zostanie wykazane, że między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia. Zupełny rozkład pożycia oznacza, że ustały więzi uczuciowe, fizyczne i gospodarcze. Separacja jest pewnego rodzaju środkiem pomocy w razie rozkładu pożycia małżonków. Danie małżonkom jeszcze czasu na drugi oddech związku. W odróżnieniu od rozwodu, przy separacji nie jest wymagana „trwałość” ustania tych więzi, innymi słowy małżonkowie lub małżonek, który decyduje się na separację widzi jeszcze szansę na to, że z drugim małżonkiem będzie jeszcze żyć jak mąż i żona.

Czy konieczne jest ustanie wszystkich trzech więzi – uczuciowej, fizycznej i gospodarczej?

Jeżeli przy zupełnym braku więzi duchowej (miłość) i fizycznej (współżycie) pozostały pewne elementy więzi gospodarczej, rozkład pożycia może być mimo to uznany za zupełny, jeżeli utrzymanie elementów więzi gospodarczej (np. wspólnego mieszkania) zostało wywołane szczególnymi okolicznościami.

Jeżeli jednak między małżonkami dochodzi do sporadycznych stosunków seksualnych to z reguły będzie to wskazywać, iż rozkład pożycia nie jest jeszcze zupełny i orzeczenie separacji nie jest możliwe.

Kiedy sąd nie orzeknie o separacji?

Podobnie jak w sytuacji sprawy o rozwód separacja nie jest dopuszczalna, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznegoW tej kwestii odsyłam do uwag dotyczących rozwodu i kwestii związanych z dobrem dziecka i odmowy na rozwód z uwagi na zasady współżycia społecznego.

Jakie pytanie warto sobie zadać zastanawiając się czy właściwa będzie separacja czy to już czas na rozwód?

Czy jest szansa na to, że małżonkowie wrócą do siebie, zaczną żyć jak mąż i żona, zaczną współżyć fizycznie, wspólnie planować, gospodarować, zaczną darzyć się uczuciem?

Czy małżonkowie widzą szanse na dalsze wspólne pożycie za jakiś czas?

Kto może wystąpić z żądaniem separacji?

Każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.

Jaka jest opłata sądowa w sprawie o separację?

W sytuacji pozwu o separację opłata sądowa wynosi 600 zł. Natomiast w sytuacji wniosku o separację na zgodny wniosek małżonków, gdy nie maja oni wspólnych małoletnich dzieci opłata stała wynosi 100 złotych. Opłata jest uzależniona od tego, czy to będzie zgodne żądanie małżonków co do orzeczenia separacji, czy tylko jeden z małżonków będzie żądał separacji, czy też kwestia dotyczyć będzie rozbieżności co do winy lub jej braku w sprawie o separację i zależy od tego, czy strony maja małoletnie dzieci czy nie.

Separacja a rozwód?

Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, sąd orzeka rozwód. Jeżeli jednak orzeczenie rozwodu nie jest dopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest uzasadnione, sąd orzeka separację. Żądanie orzeczenia rozwodu jest uzasadnione wtedy, gdy istnieją pozytywne przesłanki do orzeczenia rozwodu i nie występuje jednocześnie którakolwiek z negatywnych przesłanek rozwodowych.

Separacja na zgodne żądanie?

Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków. Czyli wystąpienie o separację w oparciu o wniosek, od którego uiszcza się opłatę w wysokości 100 zł możliwe jest w sytuacji małżonków, którzy nie mają w chwili orzekania o separacji wspólnych małoletnich dzieci i zgodnie chcą separacji.

Warto jednak pamiętać, że pomimo małoletnich dzieci i zgodnego żądania orzeczenia separacji  sąd orzeknie separację dopiero w momencie, gdy dojdzie do przekonania, że między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia i gdy orzeczenie separacji nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Ustalanie winy w sprawie o separację?

Tak jak w sprawie o rozwód sąd nie będzie zajmował się kwestią winy w sprawie o separację, jeżeli żaden z małżonków nie będzie tego od sądu oczekiwał, innym słowy żadna strona nie będzie o to wnosić. Zasadą bowiem jest, że orzekając separację sąd orzeka także o tym, czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Jeśli już taki wniosek o orzeczenie winy z którejkolwiek ze stron pojawi się w sprawie o separację, czy tez z obu stron postępowania strona będzie musiała udowodnić, że drugi małżonek doprowadził do rozkładu pożycia małżeńskiego, który uzasadnia orzeczenie separacji.

Jeśli któraś ze stron złożyła wniosek o ustalanie winy w sprawie o separację sąd wyda jedno z trzech rozstrzygnięć: stwierdzi winę któregoś z małżonków, stwierdzi winę obojga małżonków lub stwierdzi, że żaden z małżonków nie ponosi winy za orzeczenie separacji.

Uwagi dotyczące rozwodu mają również zastosowanie w sprawie o separację.

Jak przebiega postępowanie sądowe w sprawie o separację?

Możliwe są dwie sytuacje. W pierwszej, gdy małżonkowie nie maja wspólnych małoletnich dzieci i są zgodni co do orzeczenia separacji mogą złożyć zgodny wniosek w postępowaniu nieprocesowym.

Druga sytuacja wystąpi wówczas, gdy małżonkowie mają wspólne małoletnie dziecko lub dzieci lub wtedy, gdy jest między nimi spór co do samej kwestii orzeczenia separacji czy też orzeczenia jej z winy czy bez winy. W tej sytuacji małżonek składa pozew. Możliwa jest jednak sytuacja, że sprawa o separację została wszczęta pozwem, gdyż początkowo był spór co do orzeczenia separacji, a w trakcie sprawy drugi małżonek, który pierwotnie sprzeciwiał się separacji, ostatecznie wyraził na nią zgodę, ewentualnie odstąpił od udowadniania winy drugiemu.

Sąd w sprawie o separację, podobnie jak w sprawie o rozwód obowiązkowo przesłucha oboje małżonków, którzy muszą odpowiedzieć na pytania istotne w kontekście przesłanek do orzeczenia separacji oraz o sytuacji dzieci, o ile małżonkowie je posiadają.

Dodatkowo podobnie jak w sprawie o rozwód w sprawie o separację sąd musi rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków, miejscu zamieszkania dziecka, kontaktach z dzieckiem rodzica, który na co dzień nie będzie mieszkał z dzieckiem, a także sąd musi rozstrzygnąć w sprawie o separację o wysokości, w jakiej każdy z małżonków jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci (alimenty). Dodatkowo, o czym już wspomniano, sąd zasadniczo ma obowiązek zadecydować w kwestii winy, jeśli małżonkowie zgodnie od tego nie odstąpią. Sąd może również rozstrzygnąć o podziale majątku wspólnego, jeśli jest zgoda małżonków co do sposobu podziału. Sąd rozstrzyga również o alimentach na rzecz drugiego małżonka, jeśli był złożony stosowny wniosek.

W sprawie o separację sąd może również orzec o wydaniu małżonkowi, opuszczającemu mieszkanie zajmowane wspólnie przez małżonków, potrzebnych mu przedmiotów.

Jak w każdej sprawie o rozwód, tak również w sprawie o separację, możliwe jest żądanie udzielenia zabezpieczenia np. w zakresie alimentów na dziecko na czas trwania procesu, a także sąd może orzec o obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu małżonkowi.

Tutaj zasady są zbliżone do tych dotyczących rozwodu.

W czasie trwania procesu o separację nie może być wszczęta odrębna sprawa o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty między małżonkami, albo między nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi.

Podobnie jeśli sprawa o separację jest w toku, nie może być wszczęte odrębne postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi stron.

Jakie skutki powoduje orzeczenie separacji?

Orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej.

Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa.

Warto pamiętać, że obowiązek wierności nie ustaje w czasie prawnie usankcjonowanej separacji. Brak wiedzy w tym zakresie przekłada się często na orzekanie o winie już w dalszej sprawie o rozwód.

 Co się dzieje z chwilą zniesienia separacji?

Z chwilą zniesienia separacji powstaje między małżonkami na nowo ustawowy ustrój majątkowy.

Czy zamiast wspólności majątkowej sąd może orzec rozdzielność?

Tak. Na zgodny wniosek małżonków sąd w momencie znoszenia separacji orzeknie o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.


 

Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin