Przywrócenie terminu w postępowaniu przed sądem administracyjnym

Art. 86 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

§ 1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

§ 2. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego.

§ 3. Na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie.

Art. 87 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

§ 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

§ 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

§ 3. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.

§ 4. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

§ 5. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.

Odrzucenie wniosku

Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Wymogi wniosku o przywrócenie terminu np. do złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego

Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi odpowiadać wszelkim warunkom formalnym pisma procesowego oraz musi jasno i precyzyjnie wskazywać intencję wnioskodawcy odnośnie do przywrócenia uchybionego terminu procesowego. Wniosek taki nie może negować faktu uchybienia terminu i musi wskazywać na przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie, a więc okoliczności uprawdopodobniające brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminu

Kumulatywne spełnienie przesłanek do przywrócenia terminu

Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 87 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma możliwość zwalczania nieprawidłowości co do zaistnienia których nie ponosi winy, jeśli nieprawidłowości te powodują stwierdzenie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności. Zgodnie z art. 86 i art. 87 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokona jednocześnie czynności, dla której określony był termin, oraz gdy we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu.

Termin

Wymienione pismo z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu musi zostać wniesione do właściwego sądu administracyjnego (lub też, w sytuacjach określonych w art. 87 § ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), za pośrednictwem właściwego organu administracji publicznej) w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu.

Uprawdopodobnienie braku winy

Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.

Niewystąpienie z wnioskiem o sporządzenia uzasadnienia np. wyroku

Niewystąpienie z właściwym wnioskiem (o sporządzenie uzasadnienia wyroku) w prawidłowym terminie było wynikiem błędnych przypuszczeń skarżącego co do wydania wyroku w sprawie, a zatem okoliczności, za które ponosi on wyłączną odpowiedzialność.

Brak winy

Brak jest w ustawie kryteriów, według których sąd administracyjny powinien oceniać zachowanie podmiotu uchybiającego terminu jako nienoszącego znamion winy. Oznacza to, że sąd administracyjny, oceniając fakt wystąpienia powyższej przesłanki, będzie brał pod uwagę wszelkie okoliczności wystąpienia uchybienia.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie.

Nieznajomość prawa procesowego nie może być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę.

Zamienienie jednej cyfry w numerze rachunku bankowego jest oczywistą omyłką pisarską, której nie można kwalifikować jako braku należytej staranności.

Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wskazuje przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Jednakże uprawdopodobnienie nie oznacza udowodnienia braku winy przez skarżącego, ponieważ uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008 r. II FZ 105/08

Przywrócenie terminu z urzędu

Niemożliwe jest przywrócenie terminu przez sąd administracyjny z urzędu.

Gdy adwokat z urzędu wyznaczony do sporządzenia i wniesienia skargi

W razie zastępstwa strony przez pełnomocnika procesowego tygodniowy termin z art. 169 par. 1 KPC liczy się od czasu, kiedy pełnomocnik ten dowiedział się o uchybieniu terminu i już mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Gdyby liczyć ten termin od dnia kiedy sama strona już mogła dokonać czynności, to pozbawiona by została jednej z dogodności łączących się z wyręczeniem się pełnomocnikiem procesowym. Pozbawienie to nie leżało w intencji ustawodawcy.Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1971 r. I CZ 138/71

O spóźnionym uiszczeniu wpisu przez pozwanego, pełnomocnik dowiedział się dopiero z doręczonego mu 4.1 postanowienia odrzucającego skargę. Dla niego zatem dopiero 4.1 ustała przyczyna uchybienia terminu. Stąd też gdy 11.1 złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, nie złożył go za późno.

W wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r. I FZ 198/06