Rozbój to przestępstwo przeciwko mieniu, które jest skierowane także przeciwko wolności, zdrowiu i nietykalności cielesnej człowieka.

Rozboju w typie podstawowym – art. 280 § 1 kodeksu karnego – dopuszcza się sprawca, który kradnie, używając przemocy wobec osoby lub grożąc natychmiastowym jej użyciem albo doprowadzając człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności. Użycie przemocy wobec człowieka polega na fizycznym oddziaływaniu na ciało człowieka w celu przełamania lub uniemożliwienia mu stawienia oporu przeciwko kradzieży.

Wyrwanie przedmiotu z ręki ofiary rozboju (np. w nierzadkiej sytuacji kradzieży „na wyrwę”) nie jest uznawane za rozbój, gdyż nie wiąże się z użyciem przemocy wobec osoby.

Groźba użycia przemocy wobec osoby musi być nakierowana na natychmiastowe zastosowanie przemocy; groźba przemocy może dotyczyć innej osoby niż bezpośrednio pokrzywdzona rozbojem. Doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności może polegać na odurzeniu pokrzywdzonego lub na uśpieniu go, na odebraniu mu wózka inwalidzkiego lub kuli koniecznej do poruszania się.

Do zaistnienia rozboju wystarczy, gdy pokrzywdzony pod wpływem przemocy lub groźby jej użycia sam wyda sprawcy kradzioną rzecz.

Jeżeli sprawca rozboju działa w sposób zagrażający bezpośrednio życiu pokrzywdzonego, w szczególności jeśli posługuje się bronią palną, nożem lub innym podobnie działającym przedmiotem lub środkiem obezwładniającym lub jeśli działa wspólnie z inną osobą, która posługuje się taką bronią, przedmiotem, środkiem lub sposobem – dopuszcza się rozboju w typie kwalifikowanym, zagrożonym karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata.

Adwokat wskazuje, że w orzecznictwie sądowym uznano, że inny przedmiot, którego użycie w czasie rozboju może doprowadzić do zagrożenia życia pokrzywdzonego to np. samochód, butelka, metalowy garnek, substancja żrąca, gaz, prąd, kastet, łom.

Do przyjęcia, że sprawca dopuścił się rozboju nie jest konieczne stwierdzenie użycia broni lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu – wystarczy, że sprawca np. pokaże go pokrzywdzonemu.

Posłużenie się niebezpiecznym zwierzęciem, np. psem może być uznane za użycie niebezpiecznego przedmiotu lub środka obezwładniającego.

Dla przykładu popełnia przestępstwo rozboju w typie kwalifikowanym (rozbój z tzw. „dwójką” – art. 280 par. 2 kodeksu karnego) ten, kto przystawia do oczu ofiary nożyczki z groźbą wydłubania oczu i zabiera jej w celu przywłaszczenia rzecz ruchomą, a także celowo demonstruje ofierze lub dotyka lekko jej ciała nożem, a następnie zabiera jej w celu przywłaszczenia rzecz ruchomą.

Oskarżenie o przestępstwo rozboju w typie kwalifikowanym bardzo często wiąże się z zastosowaniem wobec podejrzanego lub oskarżonego aresztu tymczasowego z uwagi na przyjmowane przez sąd prawdopodobieństwo bezprawnego wpływania na bieg procesu ze względu na zagrożenie wysoką karą (nie niższą niż 3 lata pozbawienia wolności).

Warto jednak wówczas sięgnąć do orzecznictwa Sądu Najwyższego, z którego wynika, że do zastosowania czy przedłużenia tymczasowego aresztowania nie wystarczy samo odwołanie się przez sąd do górnej granicy zagrożenia karą. Zanim sąd zdecyduje o areszcie lub jego przedłużeniu, musi ustalić (na podstawie okoliczności konkretnej sprawy), że właśnie temu oskarżonemu w tej konkretnej sprawie rzeczywiście grozi surowa kara. Chodzi o dokonanie swego rodzaju prognozowania, ale wyłącznie na użytek ustaleń i ocen potrzebnych do stosowania środków zapobiegawczych.

Niedopuszczalne jest działanie sądu z automatu: wysokie zagrożenie = pewny areszt. Ustawodawca posłużył się bowiem sformułowaniem „grożącą oskarżonemu surową karą”, a nie „zagrożenie karą”, które jest właściwe dla określania ustawowego zagrożenia. W dodatku, gdyby samo ustawowe zagrożenie karą miało być wystarczającą przesłanką szczególną stosowania tymczasowego aresztowania, to zbędne byłoby odwoływanie się przez ustawodawcę do grożącej oskarżonemu surowej kary.

Usiłowanie rozboju

Jeden z pokrzywdzonych miał przy sobie rzecz mogącą być przedmiotem czynności wykonawczej rozboju, jednak nie była to rzecz, której zdobycia sprawcy oczekiwali. Czyn sprawców stanowił usiłowanie nieudolne rozboju, przy czym okoliczność, że przedmiotem ochrony czynu zabronionego przez przepis 280.1 kk jest obok mienia także życie i zdrowie oceny tej nie zmienia.

W przypadku zbrodni rozboju o usiłowaniu jego popełnienia można mówić jedynie w wypadku, jeżeli czynności sprawcy były skierowane bezpośrednio zarówno przeciwko mieniu, jak i przeciw osobie. Doprowadzenie do stanu nieprzytomności w celu odebrania ofierze kluczy od mieszkania i jego obrabowania nie będzie jeszcze usiłowaniem rozboju, gdy sprawca jedynie realizuje czynności zmierzające do doprowadzenia pokrzywdzonego do stanu nieprzytomności. Dopiero odebranie ofierze kluczy i próba wejścia do mieszkania będzie stanowić usiłowanie rozboju.

Do dokonania zbrodni rozboju nie doszło wobec nieposiadania przez pokrzywdzonego pieniędzy, i pozwala to na uznanie przedmiotowego czynu jako zakończonego w stadium usiłowania nieudolnego.


 

Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu

Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin