W związku z tym, że w Polsce funkcjonuje wiele zawodów prawniczych i wiele osób poszukujących pomocy prawnej ma kłopot ze zrozumieniem jakie są różnice między tymi zawodami i do kogo zwrócić się z danym problemem, poniżej przedstawiamy krótkie opisy głównych zawodów prawniczych, abyś lepiej rozumiał kto jest od czego.

Ogólnie rzecz ujmując, prawnicy stoją i działają między prawem a społeczeństwem. Mają pomagać ludziom w osiąganiu ich różnorodnych celów. To specjalne usytuowanie społeczne jest powodem, dla którego grupa zawodowa prawników jest pod wieloma względami specyficzna. Prawnik jest swoistym tłumaczem prawa. Rolą pełnomocnika powoda, pozwanego w sprawie cywilnej czy, obrońcy w sprawie karnej jest przeprowadzić obywatela przez procedurę.

Sędzia

Sędzia to osoba powołana do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Sędzia (często sędziowie wraz z ławnikami, precyzyjniej więc mówiąc: sąd) rozstrzyga spory i wymierza sprawiedliwość w imieniu państwa. Sądy w Polsce mają monopol na sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. W zakresie wykonywania władzy sądowniczej sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko konstytucji i ustawom. Najlepiej znanym obowiązkiem sędziego jest uczestnictwo w posiedzeniach sądowych w charakterze przewodniczącego. Przewodniczą rozprawom sądowym, dopuszczają dowody, przeprowadzają dowody, oceniają na końcu materiał dowodowy, wydaja wyrok.

Adwokat

Adwokat świadczy pomoc prawną, w szczególności udziela porad prawnych, sporządza opinie prawne, opracowuje projekty aktów prawnych, sporządza i ocenia umowy cywilnoprawne, analizuje klauzule umowne. Przygotowuje pozwy w sprawach cywilnych (dotyczące nieruchomości, odszkodowań, zadośćuczynień), wnioski (o stwierdzenie nabycia spadku) i rodzinnych (rozwód, alimenty). Na podstawie udzielonego pełnomocnictwa występuje przed sądami i urzędami. Negocjuje również w imieniu klienta. Zasięg podmiotowy i przedmiotowy pomocy prawnej udzielanej przez adwokata nie jest w zasadzie ograniczony prawem, a w wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych podlega on tylko konstytucji i ustawom. Występuje jako obrońca lub pełnomocnik w sprawach karnych o przestępstwo, wykroczenie oraz przestępstwo skarbowe.

Do obowiązków adwokata należy dbanie o to, aby prawo nie było w dowolny sposób wykorzystywane w praktyce. W swojej pracy adwokaci winni kierować się wiedzą, sumiennością i uczciwością. Nie mogą ulegać żadnym przejawom nacisku czy wpływu wywieranego na nich ze strony osób trzecich. Niezależność adwokata przy świadczeniu pomocy prawnej uwidacznia się również w zakazie wykonywania zawodu w wypadku zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Zakaz wykonywania zawodu ma w tym wypadku wyeliminować konieczność wykonywania poleceń służbowych dotyczących sposobu świadczenia pomocy prawnej. W czasie wykonywania zawodu i w związku z nim adwokat korzysta z ochrony prawnej, podobnie jak sędzia i prokurator. Jego tytuł zawodowy: „adwokat” podlega ochronie prawnej.

Z praktycznego punktu widzenia adwokaci powinni maksymalnie, w interesie klienta, wykorzystywać szczeliny systemu i wykorzystując całą gamę narzędzi prawnych zabezpieczać interesy osoby, która potrzebuje pomocy bądź wsparcia. Adwokat nie jest od naprawiania systemu czy samego prawa, korygowania intencji ustawodawcy, tylko jego zadaniem jest maksymalne wykorzystanie dostępnych środków ochrony prawnej z korzyścią dla osoby, która zwróciła się do niego. Adwokat jest obrońcą konkretnego człowieka, także przed szeroko rozumianymi instytucjami i organami władzy państwowej.

Z kolei adwokatura (palestra) to ogół adwokatów i aplikantów adwokackich zorganizowanych na zasadach samorządu zawodowego. Adwokaci pracują obecnie głównie w indywidualnych kancelariach adwokackich albo w spółkach (jawnej, cywilnej, komandytowej, partnerskiej).

Radca prawny

Radca prawny, podobnie jak adwokat, świadczy pomoc prawną przez udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz występowanie przed sądami i urzędami. W odróżnieniu od adwokatów wielu radców prawnych wykonuje zawód na podstawie umowy o pracę.

Dlatego warto wiedzieć, że radca prawny wykonuje swój zawód jako zawód wolny albo w ramach stosunku pracy. Jeśli radca prawny wykonuje swój zawód jako wolny, to robi to na podstawie umowy zlecenia, w kancelarii radcy prawnego albo w spółce (jawnej, cywilnej, komandytowej, partnerskiej). Jeśli natomiast radca prawny wykonuje swój zawód w ramach stosunku pracy, to zajmuje wtedy samodzielne stanowisko, podległe bezpośrednio kierownikowi jednostki organizacyjnej. Jeśli w jednostce pracuje wielu radców, mogą być zorganizowani w komórki, biura itp., jednak każdy z nich podlega bezpośrednio kierownikowi. Radca może być zatrudniony w więcej niż jednej jednostce organizacyjnej. Zawód można wykonywać jednocześnie w różnych formach, a więc w stosunku pracy i w kancelarii, spółce lub na podstawie umowy zlecenia.

Obecnie radca prawny może być już również obrońcą w sprawie o przestępstwo w sprawach karnych. Radcę prawnego odróżnia od adwokata używany podczas wystąpień przed sądem strój urzędowy. Adwokat występuje w todze z żabotem w kolorze zielonym, radca prawny – w todze z żabotem w kolorze niebieskim.

Adwokat i radca prawny to zawody, które należą do tzw. wolnych zawodów. Przyjmuje się, że wolny zawód wyróżnia się:

– służebnością publiczną, wyrażającą się misją ochrony rozwijania lub gwarantowania dóbr wyższego rzędu (życia, zdrowia, sztuki, własności intelektualnej, mienia, ładu społecznego i publicznego, praw i wolności jednostki itp.),

– intelektualnym charakterem czynności zawodowych, wymagającym specjalistycznej edukacji, często też praktyki,

– intelektualną i ekonomiczną niezależnością osoby wykonującej wolny zawód,

– związaniem szczególnymi zasadami etyki zawodowej,

– obowiązkową przynależnością do właściwej korporacji zawodowej (samorządu zawodowego),

– świadczeniem usług na własną odpowiedzialność.

Referendarz sądowy

Referendarz sądowy to osoba wykonująca zadania z zakresu ochrony prawnej inne niż sprawowanie wymiaru sprawiedliwości (np. referendarz wydaje postanowienie o przyznaniu lub odmowie przyznania pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych, wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym lub w elektronicznym postępowaniu upominawczym, stwierdza prawomocność orzeczenia, dokonuje wpisów w księgach wieczystych).

Referendarze sądowi, tak jak i asystenci sędziego należą do grupy pomocniczych pracowników sądowych (są też sekretarze sądowi).

Prokurator

Prokurator stoi na straży praworządności i czuwa nad ściganiem przestępstw, kieruje wnioski o zastosowanie przez sąd tymczasowego aresztowania. Prowadzi postępowanie przygotowawcze (sporządza akt oskarżenia i kieruje go do sądu) samodzielnie albo nadzoruje w tym zakresie policję. W sądzie – oskarża jako oskarżyciel publiczny. Do prokuratora można złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Komornik sądowy

Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny powołany do wykonywania czynności egzekucyjnych w sprawach cywilnych. Najczęstszym zadaniem komornika jest wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz o zabezpieczenie roszczeń.

Notariusz

Notariusz jest powołany do dokonywania czynności notarialnych, tj. takich, którym strony są zobowiązane lub którym chcą nadać formę notarialną (to w szczególności akty notarialne, umowy sprzedaży nieruchomości, akty poświadczenia dziedziczenia, protesty weksli i czeków, poświadczenia). Dokumenty wystawione przez niego mają charakter dokumentów urzędowych. Zawód notariusza jest zawodem zaufania publicznego, a sam notariusz korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego.

Doradca prawny

Działalność doradców prawnych jest poddana regulacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tak jak każda inna działalność gospodarcza, do której nie przewidziane są przepisy szczegółowe. Doradcą prawnym może zostać w zasadzie każdy. Doradcy prawni z zasady nie są uprawnieni do reprezentowania swojego mocodawcy przed sądami, a występować tylko przed sądem cywilnym mogą jedynie wówczas, gdy sprawują zarząd majątkiem lub interesami strony lub gdy pozostają ze stroną w stałym stosunku zlecenia, a przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia.

Doradców prawnych nie obowiązują analogiczne do adwokackich lub radcowskich zasady wykonywania zawodu w tym zasady etyki (tzw. kodeksy etyki) ani powinność zachowania w tajemnicy uzyskanych od klienta informacji. Doradca prawny może być przesłuchany przed sądem na okoliczności, o których dowiedział się od swojego klienta, jeśli taki wniosek zostanie złożony w sądzie np. przez adwokata strony przeciwnej. Nie ma ustawy regulującej wprost prawa i obowiązki tej grupy osób, w odróżnieniu od adwokatów i doradców prawnych.

Dorady prawni nie podlegają również obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej na wypadek popełnienia błędu, i w sytuacji gdyby klient chciał uzyskać odszkodowanie lub zadośćuczynienie wynikłe z tego błędu, w odróżnieniu od adwokatów i radców prawnych, którzy posiadają takie ubezpieczenie minimum na kwotę 100.000 euro.

Doradca podatkowy

Doradca podatkowy to prawnik zajmujący się przede wszystkim udzielaniem porad i sporządzaniem opinii z zakresu prawa podatkowego, a także prowadzeniem ksiąg i innych ewidencji oraz sporządzaniem zeznań i deklaracji podatkowych. Każdy doradca podatkowy podlega ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej, obowiązuje go powinność zachowania tajemnicy zawodowej.

Rzecznik patentowy

Wykonywanie zawodu rzecznika patentowego polega na świadczeniu pomocy prawnej i technicznej w sprawach własności przemysłowej, tj. w sprawach dotyczących przedmiotów własności przemysłowej, w szczególności wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych oraz topografii układów scalonych, a także znaków towarowych, nazw handlowych i oznaczeń geograficznych oraz w sprawach zwalczania nieuczciwej konkurencji.


Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin