W jaki sposób prowadzona jest egzekucja zasądzonych w postępowaniu karnym grzywien, nawiązek i należności sądowych?

Egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych np. obowiązek naprawienia szkody, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego i należności sądowych prowadzi się co do zasady według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, przy czym w pierwszej kolejności podlegają zaspokojeniu zasądzone roszczenia cywilne mające na celu naprawienie szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a następnie należności sądowe.

Egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi co do zasady naczelnik urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Orzeczone wobec skazanego kary grzywny, nawiązki i należności sądowe podlegają zaspokojeniu z osobistego majątku skazanego oraz z wynagrodzenia za pracę lub za inne usługi świadczone przez niego osobiście, a także z praw twórcy wynalazku, wzoru użytkowego oraz projektu racjonalizatorskiego.

Egzekucja grzywny, nawiązki i należności sądowych ma charakter posiłkowy i może być prowadzona z majątku wspólnego tylko wtedy, gdy zaspokojenie ze źródeł wymienionych w poprzednim akapicie okaże się niemożliwe.

Egzekucja z majątku wspólnego nie jest dopuszczalna w razie skazania za przestępstwo, którym pokrzywdzony jest małżonek skazanego albo osoby, w stosunku do których małżonek ten obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym, nawet wtedy, gdy egzekucja z innych źródeł okaże się niemożliwa.

Czy do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego jest wystarczający tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko skazanemu?

Do egzekucji z majątku wspólnego jest konieczny tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko obojgu małżonkom, chyba że małżonek skazanego nie sprzeciwia się prowadzeniu egzekucji z majątku wspólnego. Zobowiązujące do zapłaty grzywny, nawiązki albo należności sądowych orzeczenie powinno być zatem co do zasady opatrzone klauzulą wykonalności także przeciwko małżonkowi skazanemu.

W jaki sposób małżonek skazanego może się bronić przed egzekucją z majątku wspólnego?

W wypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego małżonek skazanego może żądać ograniczenia lub wyłączenia egzekucji grzywny, nawiązki lub należności sądowych z majątku wspólnego lub z niektórych jego składników, jeśli skazany małżonek:

  1. nie przyczynił się do powstania majątku wspólnego albo przyczynił się w stopniu nieznacznym;
  2. nie przyczynił się do nabycia określonych składników majątku wspólnego albo przyczynił się w stopniu nieznacznym;
  3. zaspokojenie wymienionych należności z majątku wspólnego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Żądanie ograniczenia albo wyłączenia egzekucji zasądzonych albo orzeczonych w postępowaniu karnym grzywny, nawiązki lub należności sądowych z majątku wspólnego małżonków jest realizowane w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego.

Jeżeli komornik skierował egzekucję do przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego mimo braku klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi skazanego, małżonkowi przysługuje skarga na czynności komornika albo wniosek o umorzenie postępowania w odpowiedniej części.

Jakie są skutki orzeczenia przepadku przedmiotów należących do wspólności majątkowej małżonków

Jeśli wobec jednego z pozostających we wspólności majątkowej małżonków prawomocnie orzeczono przepadek, przedmioty majątkowe, których dotyczy przepadek lub które podlegają egzekucji przepadku równowartości przedmiotów lub korzyści, tracą z mocy prawa charakter składników majątku wspólnego. Od chwili uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku stosuje się do nich przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, a część, której dotyczy orzeczenie o przepadku, staje się udziałem Skarbu Państwa.

Kiedy żądać wyłączenia / ograniczenia przedmiotu z majątku wspólnego małżonków?

Po uprawomocnieniu się orzeczenia o przepadku małżonek osoby, której dotyczy orzeczenie przepadku, może wystąpić z żądaniem wyłączenia w całości albo ograniczenia wykonania przepadku z majątku wspólnego lub poszczególnych jego przedmiotów, jeżeli małżonek skazanego:

  1. nie przyczynił się do powstania majątku wspólnego albo przyczynił się w stopniu nieznacznym;
  2. nie przyczynił się do nabycia określonych składników majątku wspólnego albo przyczynił się w stopniu nieznacznym;
  3. objęcie przez Skarb Państwa udziałów w objętych przepadkiem, należących do majątku wspólnego przedmiotach jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Żądanie wyłączenia w całości albo ograniczenia wykonania przepadku, gdy dotyczy on majątku wspólnego małżonków, jest realizowane w drodze powództwa cywilnego. Jest ono uznawane za rodzaj powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji administracyjnej (postępowanie wykonawcze prowadzi właściwy naczelnik urzędu skarbowego). Powództwo wnosi się przeciwko prezesowi właściwego sądu okręgowego, a w sprawach, w których naczelnik urzędu skarbowego wykonał orzeczenie o przepadku – przeciwko naczelnikowi urzędu skarbowego (uznaje się, ze powództwo powinno być wniesione przeciwko naczelnikowi urzędu skarbowego, a nie przeciwko prezesowi sądu okręgowego już po przesłaniu do naczelnika urzędu skarbowego odpisu wyroku do wykonania).

Uwzględnienie powództwa o wyłączenie w całości albo ograniczenie wykonania przepadku z przedmiotów majątku wspólnego małżonków powoduje, że nie jest możliwe zajęcie i spieniężenie udziału Skarbu Państwa w przedmiocie majątku wspólnego. Uwzględnienie powództwa nie odnosi skutku w postaci utraty przez Skarb Państwa udziału w przedmiotach majątku wspólnego. Ustanie prawa własności Skarbu Państwa do udziału w należącym do majątku wspólnego przedmiocie może nastąpić po przeprowadzeniu postępowania o zniesienie współwłasności.

Nie jest możliwe wytoczenie przeciwko Skarbowi Państwa odrębnego powództwa o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. Okoliczności podobne do tych, które uzasadniają ustalenie nierównych udziałów, mogą być podnoszone w trakcie postępowania o wyłączenie albo ograniczenie wykonania przepadku ze składników majątku wspólnego.


 

Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin