Co to jest wydziedziczenie?

Wydziedziczenie polega na pozbawieniu spadkobiercy przez spadkodawcę prawa do zachowku wskutek niegodnego zachowania. Chodzi tutaj o osoby najbliższe dla zmarłego (dziecka, wnuka, małżonka, rodziców). Wydziedziczając skutecznie pozbawiamy te osoby tzw. minimum jakie by im przysługiwało, gdyby nie wydziedziczenie, tj. połowy ich udziału w spadku, jaki by im przypadł, gdyby nie zostali pominięci. A dla trwale niezdolnych do pracy i małoletnich udział ten wynosiłby dwie trzecie. Czyli wydziedziczenie to pozbawienie zstępnego (dzieci, wnuków), małżonka lub rodziców zachowku.

Wydziedziczenie a niegodność dziedziczenia?

Od wydziedziczenia należy odróżnić niegodność dziedziczenia, którą stwierdza sąd na żądanie każdego, kto ma w tym interes prawny. Spadkobierca uznany za niegodnego dziedziczenia jest wyłączany od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

Kto dziedziczy zamiast wydziedziczonego?

Czyli skutkiem wydziedziczenia jest pozbawienie prawa do zachowku osoby należącej do kręgu osób uprawnionych. Warto wiedzieć, że do zachowku zamiast wydziedziczonego są uprawnione jego dzieci i wnuki.

Jakie są przyczyny wydziedziczenia?

Wydziedziczenie może być dokonane tylko w testamencie i wyłącznie z poniższych przyczyn.

Po pierwsze jeżeli uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Zachowanie to musi być długotrwałe, powtarzające się i dotyczyć nagannego trybu życia uprawnionego do zachowku, na przykład alkoholizm, narkomania, przestępczy tryb życia.

Kolejnym powodem jest dopuszczenie się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci. Aby ustalić, czy w tym w konkretnym przypadku zostało popełnione wskazane w tymże przepisie przestępstwo, należy odwołać się do przepisów prawa karnego i spraw karnych.

Trzecim powodem wydziedziczenia może być uporczywe nie dopełnianie względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych. Na przykład niewywiązywanie się przez córkę z jej obowiązku wsparcia schorowanej, wiekowej mamy może wpłynąć na postanowienia mamy odnośnie spadkobrania po niej. Mama mogłaby właśnie pominąć córkę w testamencie, a nawet ją wydziedziczyć. Inne sytuacje tego dotyczące, a które wskazywane są w orzecznictwie sądowym to m.in. faktyczne zerwanie kontaktów rodzinnych i ustanie więzi uczuciowej normalnej w stosunkach rodzinnych. Może to być również wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie go z domu, brak udziału w jego życiu choćby poprzez wizyty w jego miejscu zamieszkania czy okazywanie zainteresowania jego sprawami.

Jeśli chcesz dokonać wydziedziczenia w testamencie nie musisz posługiwać się wyżej wymienionymi sformułowaniami ustawowymi. Z zapisów testamentu musi jednak bardzo wyraźnie wynikać zamiar pozbawienia prawa do zachowku określonej osoby oraz co najważniejsze musi być wskazana przyczyna takiej decyzji.

Jak wypisywać przyczyny wydziedziczenia w testamencie?

Adwokat podkreśla, że przyczyna wydziedziczenia musi być prawdziwa, ponieważ będzie później badana przez sąd, jeśli osoba wydziedziczona będzie kwestionowała prawdziwość tego powodu. Osoba bezpodstawnie wydziedziczona może bowiem dochodzić zachowku udowadniając brak podstawy do wydziedziczenia.

Adwokat podkreśla, że spadkodawca powinien opisać w testamencie przykłady konkretnych zachowań uprawnionego do zachowku, które wypełniałyby ustawowe przesłanki do wydziedziczenia, nie jest zaś wystarczające posłużenie się ogólnymi sformułowaniami, bez wskazania konkretnych zachowań lub rodzaju obowiązków.

Jeśli chcesz mieć pewność, jak w Twoim konkretnym przypadku prawidłowo sformułować postanowienie o wydziedziczeniu w testamencie i na ile ma ono szanse obrony w sądzie konieczne jest skonsultowanie tego z prawnikiem. Adwokat podpowie, wskaże na co zwrócić uwagę i co w przyszłości może z danych sformułowań wyniknąć. Czy przyniosą zamierzony efekt? Takie odpowiedzialne i szerokie spojrzenie na to zagadnienie pozwoli uniknąć rozczarowań w przyszłości i umożliwi skuteczniejsze świadome rozporządzenie swoim majątkiem na wypadek śmierci.

Wydziedziczenie a pominięcie spadkobiercy w testamencie?

Adwokaci podkreślają również, że pominięcie jakiejś osoby w testamencie jest tak zwanym testamentem negatywnym i nie jest tym samym co wydziedziczenie. Nawet jak osoba najbliższa zostanie pominięta w testamencie, a nie wydziedziczona, to jeśli należy do kręgu uprawnionych do zachowku może żądać zachowku.

Wydziedziczenie a odrzucenie spadku, zrzeczenie się dziedziczenia

Warto również wiedzieć, że czym innym niż wydziedziczenie jest wspomniana wyżej niegodność dziedziczenia, ale również wyłączenie małżonka spadkodawcy od dziedziczenia, odrzucenia spadku, czy też zrzeczenie się dziedziczenia.

Jak podważać wydziedziczenie? W jakim postępowaniu bada się czy podana przyczyna wydziedziczenia jest prawdziwa?

Adwokaci podkreślają jeszcze raz, że spadkobierca wydziedziczony w testamencie, któremu już z innych przyczyn nie służy roszczenie o zachowek, może w celu ochrony swojego interesu prawnego żądać ustalenia, że wydziedziczenie jest bezpodstawne, dlatego tak ważne jest wskazanie właściwych przyczyn uzasadniających wydziedziczenie.

Bada się to w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.

Wydziedziczenie a wybaczenie

Przepisy wskazują również, że spadkodawca nie może wydziedziczyć uprawnionego do zachowku, jeżeli mu przebaczył.

Jeśli uprawniony do zachowku dopuścił się opisanych wcześniej zachowań, spadkodawca nie może go wydziedziczyć, jeśli mu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.

W jakiej formie może nastąpić wydziedziczenie?

Wiedz również, że wydziedziczenie może nastąpić tylko w ważnie sporządzonym testamencie. Nieważność testamentu w całości zawsze powoduje nieważność wydziedziczenia.

Wydziedziczenie dokonane w inny sposób niż w testamencie jest nieważne. Treść testamentu może zostać ograniczona do wydziedziczenia.

Pamiętaj, że dla zasadności wydziedziczenia nie ma decydującego znaczenia wola spadkodawcy, lecz obiektywne istnienie ściśle przewidzianych przez prawo art. 1008 Kodeksu cywilnego. podstaw wydziedziczenia.

Czy wydziedziczenie jest skuteczne, jeśli w testamencie nie podano przyczyny wydziedziczenia?

Jeżeli w testamencie nie podano przyczyny wydziedziczenia, wydziedziczenie jest nieważne (nie wywołuje skutków prawnych związanych z tym postanowieniem w testamencie). Wydziedziczenie nie wywołuje skutków także wtedy, gdy podana w testamencie przyczyny wydziedziczenia jest nieprawdziwa.


Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214

(budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin

kancelaria@prawna.eu