Przepis art. 190a Kodeksu karnego, w którym przewidziano odpowiedzialność za uporczywe nękanie, został wprowadzony do Kodeksu karnego 6 czerwca 2011 r. Przed tym dniem za podstawę odpowiedzialności za uporczywe nękanie przyjmowano m.in. przepis Kodeksu wykroczeń o złośliwym niepokojeniu, a także przepisy Kodeksu karnego o odpowiedzialności za groźbę, znęcanie się, naruszenie miru domowego. Wymienione przykładowo przepisy uznawano za niewystarczające dla ochrony osób nękanych, dlatego do porządku prawnego wprowadzono przepis art. 190a Kodeksu karnego.

Na czym polega stalking?

Stalking polega na uporczywym nękaniu innej osoby lub jej osoby najbliższej, wzbudzającym poczucie zagrożenia lub istotnie naruszającym prywatność.

Przedmiotem ochrony karnej przed stalkingiem jest szeroko rozumiana wolność innej osoby od strachu, nagabywania, niechcianego towarzystwa oraz wolności do zachowania swojej prywatności.

Uporczywe nękanie to wielokrotne, powtarzające się prześladowanie, wyrażające się w podejmowaniu różnych naprzykrzających się czynności, których celem jest udręczenie, utrapienie, dokuczenie lub niepokojenie pokrzywdzonego albo jego osoby najbliższej. Negatywny stosunek sprawcy do pokrzywdzonego wzmocniony jest dodatkowo właściwością jego zachowania, zawierającą się w uporczywości nękania. Ustawodawca kryminalizuje zatem tylko takie zachowania odpowiadające nękaniu, które mają charakter długotrwały.

By zachowanie mogło być uznane za stalking, nękanie przez sprawcę musi być uporczywe, a zatem polegać na nieustannym oraz istotnym naruszaniu prywatności innej osoby oraz na wzbudzeniu w pokrzywdzonym uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia. Ustawodawca nie wymaga przy tym, aby zachowanie stalkera niosło ze sobą element agresji. Nadto prawnie obojetne jest w kontekście strony podmiotowej tego przestępstwa, czy czyn sprawcy powodowany jest żywionym do pokrzywdzonego uczuciem miłości, nienawiści, chęcią dokuczenia mu, złośliwością czy chęcią zemsty. Dla bytu tego przestępstwa nie ma znaczenia, czy sprawca ma zamiar wykonać swoje groźby. Decydujące jest tu subiektywne odczucie zagrożonego, które musi być oceniane w sposób zobiektywizowany.

Jak rozumieć uporczywe zachowanie, aby uznać, że to stalking?

O uporczywym zachowaniu się sprawcy świadczy z jednej strony jego szczególne nastawienie psychiczne, wyrażające się w nieustępliwości nękania, tj. trwaniu w swego rodzaju uporze, mimo próśb i upomnień pochodzących od pokrzywdzonego lub innych osób o zaprzestanie przedmiotowych zachowań, z drugiej natomiast strony – dłuższy upływ czasu, przez który sprawca je podejmuje (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2014, II AKa 18/14).

W jednym z wyroków Sąd Apelacyjny w Lublinie uznał, że wielokrotna powtarzalność zachowań oskarżonego, w sytuacji niegodzenia się pokrzywdzonej na tego rodzaju kontakty z oskarżonym, a także na utrzymywanie z nim znajomości, uzasadniała przypisanie mu popełnienia przestępstwa stalkingu. Zachowania te zmaterializowały się przecież wzbudzeniem w pokrzywdzonej uzasadnionego okolicznościami poczucia zagrożenia z uwagi na treści wiadomości sms zawierających groźby oraz istotne naruszenia jej prywatności.

Przykłady przestępstwa uporczywego nękania (stalking)?

W wielu przypadkach uporczywe nękanie polega (stalking) na dzwonieniu lub wysyłaniu smsów, na długotrwałym, powtarzającym się obserwowaniu domu osoby pokrzywdzonej, na nachodzeniu lub podejmowaniu prób zbliżenia się do pokrzywdzonego wbrew jego woli.

Skutkiem zachowania się sprawcy musi być wytworzenie u pokrzywdzonego uzasadnionego poczucia zagrożenia lub poczucia istotnego naruszenia jego prywatności, przestępstwo ma zatem charakter materialny (skutkowy).

Stalking to przestępstwo umyślne, popełniane z zamiarem bezpośrednim (skutek w postaci wzbudzenia poczucia zagrożenia lub istotnego naruszenia prywatności może być objęty zamiarem ewentualnym).

Przestępstwo jest ścigane na wniosek osoby pokrzywdzonej. Jest zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności.

Jeżeli następstwem uporczywego nękania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, ściganie następuje z urzędu (bez potrzeby składania wniosku). Przestępstwo jest w tym wypadku zagrożone karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat.


Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin