Kancelaria Adwokacka z siedzibą w Lublinie, tel. 500-506-506 (Adam Bernau, adwokat), 505-501-543 (Tomasz Mikołajczuk, adwokat) kancelaria@prawna.eu

W dzisiejszy artykule wyjaśniamy, czym jest zadośćuczynienie i przedstawiamy typowe sytuacje, których zaistnienie umożliwi domaganie się zapłaty kwoty pieniężnej tytułem zadośćuczynienia.

Spotykając się na co dzień z ludźmi poszukujących porady adwokata widzimy konieczność wyjaśnienia na początku czym jest zadośćuczynienie, a czym odszkodowanie, czym jest krzywda, a czym szkoda majątkowa. Potrzeba wyjaśnienia różnicy pomiędzy odszkodowaniem a zadośćuczynieniem wynika z zaobserwowanego przez nas w praktyce u wielu osób braku umiejętności rozróżnienia pomiędzy krzywdą a szkodą majątkową, a tym samym nierozumienie jakich roszczeń i z jakiego tytułu można od ubezpieczyciela czy przed sądem dochodzić.

Co odróżnia zadośćuczynienie od typowego odszkodowania?

Zadośćuczynienie jest sposobem naprawienia szkody niemajątkowej (krzywdy), mającej postać cierpień fizycznych i psychicznych.

Zadośćuczynienie od typowego odszkodowania odróżnia rodzaj naprawianej szkody. Zadośćuczynienie ma za zadanie zniwelować szkodę niemajątkową, a odszkodowanie ma za zadanie – naprawienie szkody majątkowej.

Możliwość żądania zapłaty zadośćuczynienia powstaje w wypadku krzywdy wywołanej naruszeniem dobra osobistego, a także uszkodzeniem ciała i wywołania rozstroju zdrowia, pozbawienia wolności, skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu oraz w wypadku krzywdy doznanej na skutek śmierci osoby najbliższej.

Najczęstsze przypadki krzywd, dających podstawę do domagania się zadośćuczynienia to:

  • krzywda wywołana śmiercią osoby najbliższej w wypadku komunikacyjnym lub na skutek popełnienia przestępstwa,
  • krzywda wywołana zakażeniem w szpitalu chorobą zakaźną,
  • krzywda wynikająca z rozstroju zdrowia i dolegliwości bólowych po źle przeprowadzonym zabiegu medycznym,
  • krzywda wywołana uszkodzeniem ciała powstałym w wyniku zdarzenia drogowego,
  • cierpienia wynikłe z błędu medycznego i konieczności przeprowadzenia kolejnego zabiegu.

Zadośćuczynienie – kto może żądać zapłaty?

Zapłaty zadośćuczynienia może się domagać pokrzywdzony, a po jego śmierci – jego  spadkobiercy, ale tylko wtedy, gdy roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo o zapłatę zostało wytoczone za życia pokrzywdzonego.

W wypadku śmierci pokrzywdzonego, który wniósł powództwo o zapłatę zadośćuczynienia, sąd z urzędu zawiesza postępowanie do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych powoda.

Kto jest zobowiązany do zapłaty zadośćuczynienia?

Za zapłatę zadośćuczynienia odpowiada co do zasady sprawca szkody (krzywdy), a także ubezpieczyciel.

W jaki sposób ustala się, ile wyniesie zadośćuczynienie?

Naprawienie krzywdy może polegać na przyznaniu pokrzywdzonemu odpowiedniej sumy pieniężnej. W przeciwieństwie do szkody majątkowej, wielkości krzywdy nie da się ustalić w sposób ścisły.

Zadośćuczynienie ustalane jest przez sąd, który bierze pod uwagę rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność negatywnych skutków zdrowotnych, np. stopień i trwałość kalectwa, utrata perspektyw na przyszłość, konieczność korzystania z opieki osób trzecich, poczucie wykluczenia i nieprzydatności społecznej.

Oceniając wielkość krzywdy, sąd powinien uwzględnić całokształt okoliczności sprawy, w tym i wiek poszkodowanego, gdyż utrata zdolności do pracy i możliwości realizacji życiowych celów jest szczególnie dotkliwa dla osób młodych, których utrata zdrowia dotyka w pełni sił życiowych.

Wysokość zadośćuczynienia powinna być tak ustalona, aby przedstawiało ono realną wartość ekonomiczną.

Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę wyrządzoną czynem niedozwolonym nie może być zbyte, chyba że jest już wymagalne i że zostało uznane na piśmie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem.

W kolejnych wpisach przedstawimy analizę przypadków dochodzenia zadośćuczynienia w postępowaniu przed ubezpieczycielem i przed sądem.

Konieczność udowodnienia

Adwokat zwraca uwagę, że zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą kontradyktoryjności sąd nie ma obowiązku zarządzania dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron zawartych w pozwie lub odpowiedzi na pozew i wykrycia środków dowodowych pozwalających na udowodnienie racji powoda lub pozwanego, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy mieć świadomość, że to strona jest obowiązana wskazać dowody dla stwierdzenia faktów i musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami nieudowodnienia.

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, a według art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego strona w postępowaniu sądowym zobowiązana jest wskazywać fakty, oraz dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń.


 

Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu

Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214

(budynek kina Bajka, obok KULu i UMCSu)

20-039 Lublin

kancelaria@prawna.eu