Część pierwsza zagadnień dotyczących opinii biegłego w postępowaniu sądowym znajduje się TUTAJ.

Jak powinien postąpić sąd w sytuacji sprzeczności pomiędzy opinią biegłego z postępowania karnego a opinią biegłego sporządzoną w postępowaniu cywilnym?

W postępowaniu cywilnym strony nierzadko dołączają do akt sprawy opinie sporządzone w postępowaniu karnym. Dzieje się tak np. w sprawach o zadośćuczynienie po śmierci osoby bliskiej albo w sprawach o odszkodowanie lub rentę w związku ze skutkami wypadku drogowego.

Z kwestiami dotyczącymi zasądzania przez sąd renty przeczytasz TUTAJ.

Skazanie w sprawie karnej jest dla sądu rozpoznającego sprawę o zadośćuczynienie, rentę albo o odszkodowanie wiążące co do faktu popełnienia przestępstwa. Strona pozwana – sprawca lub ubezpieczyciel – niejednokrotnie podnosi w postępowaniu cywilnym zarzut przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody lub zarzut powiększenia rozmiarów szkody. W celu wykazania przyczynienia się zgłasza wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, np. z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych. Sporządzona w postępowaniu cywilnym opinia biegłego, stwierdzająca, że doszło do przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody lub zwiększenia jej rozmiarów może być sprzeczna z opinią sporządzoną w toku postępowania karnego zakończonego prawomocnym skazaniem oskarżonego sprawcy szkody.

Nie można także zapomnieć, że nawet prawomocne uniewinnienie oskarżonego sprawcy szkody nie oznacza, że w postępowaniu cywilnym nie zostanie mu przypisana odpowiedzialność za szkodę. Możliwa jest zatem także sprzeczność pomiędzy opinią dającą podstawę do uniewinnienia (umorzenia postępowania) a sporządzoną w postępowaniu cywilnym opinią stwierdzającą winę pozwanego sprawcy szkody.

Rozpoznając sprawę w postępowaniu cywilnym, sąd nie jest zobowiązany do przesłuchania biegłego, który w postępowaniu karnym wydał opinię odmienną od opinii sporządzonej na potrzeby postępowania cywilnego ani do dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego w celu wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy opiniami (choć uzupełnienie postępowania dowodowego może być – w zależności od okoliczności – wskazane), ale biegły, który sporządził opinię w postępowaniu cywilnym i sąd w uzasadnieniu orzeczenia powinien przekonywająco ustosunkować się do tych elementów opinii drugiego biegłego, które mogłyby uzasadnić odmienną konkluzję ekspertyzy.

Czy sąd może zobowiązać biegłego do udziału w postępowaniu dowodowym?

Sąd może zobowiązać biegłego do wzięcia udziału w postępowaniu dowodowym, np. w przesłuchaniu świadków albo w oględzinach rzeczy. Udział biegłego w postępowaniu dowodowym może być czynny, np. biegły może za zezwoleniem sądu zadawać osobom przesłuchiwanym pytania, może pobrać krew w cel przeprowadzenia dowodu z grupowego badania krwi. Zobowiązanie do udziału w postępowaniu dowodowym jest dla biegłego wiążące.

Przed wydaniem opinii biegły może zapoznać się z aktami sprawy, może je także wypożyczyć poza budynek sądu. Zapoznawanie się biegłego z aktami sprawy nie jest postępowaniem dowodowym, dlatego nie wymaga obecności stron.

Sąd z urzędu lub na wniosek strony może zasięgnąć opinii występującego w sprawie biegłego, czy i w jakim zakresie uzupełnić postępowanie dowodowe, tak, by zebrany materiał był wystarczającą podstawą do wydania prawidłowej opinii.

Sporządzenie opinii biegłego powinno nastąpić po przeprowadzeniu innych dowodów będących podstawą do opiniowania; uznaje się np., że w sprawie o powierzenie władzy rodzicielskiej jednemu z małżonków sąd jest zobowiązany do przesłuchania stron przed przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego co do stanu psychicznego jednego z małżonków.

Kiedy sąd może zwrócić się o wydanie opinii do instytutu naukowego lub naukowo – badawczego?

W przepisach Kodeksu postępowania cywilnego ustawodawca nie sprecyzował, kiedy sąd może zażądać wydania opinii przez instytut naukowy lub badawczo – naukowy. W praktyce uznaje się, że potrzeba zasięgnięcia opinii placówki naukowej występuje, gdy podlegający ocenie problem, ze względu na jego złożoność wymaga wyjaśnienia przez specjalistów o szczególnie wysokim stopniu przygotowania praktycznego i teoretycznego lub gdy konieczne jest wykorzystanie najnowszych badań naukowych, albo gdy opinie biegłych okażą się rozbieżne. Zwraca się także uwagę na zespołowe opracowanie opinii instytutów, pozwalające na skorzystanie z profesjonalnej wiedzy wielu specjalistów.

Opinie instytutów bywają przydatne np. w sprawach, w których występuje problem ustalenia przyczyny wypadku drogowego, w sprawach błędów medycznych, w sprawach, w których ma miejsce badanie niekorzystnego wpływu leku na stan zdrowia strony postępowania, a także w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa lub macierzyństwa i w sprawach, w których jest konieczne przeprowadzenie specjalistycznych badań diagnostycznych albo obserwacji w warunkach szpitalnych.

O postępowaniu w sprawie o ustalenie ojcostwa przeczytasz TUTAJ.

Uznaje się, że opinia instytutu powinna wyrażać stanowisko nie poszczególnych osób, ale instytutu, który reprezentują. Jeśli sąd dopuści dowód z opinii odpowiedniego instytutu, a opinia zostanie sporządzona i podpisana przez jednego pracownika tego instytutu, to – w zależności od okoliczności sprawy – opinia może nie mieć cech opinii instytutu, ale może być uznana za opinię osoby, która ją sporządziła. Taki sposób sporządzenia opinii, jeśli stanie się ona podstawą do zdyskwalifikowania przez sąd innej opinii biegłego, może uzasadniać wniosek o uchylenie opartego na niej orzeczenia.


Stworzyliśmy www.prawna.eu, aby pomagać naszym odbiorcom. Mimo, że jako adwokaci prezentujemy praktyczne rozwiązania, to nie są one jednakowo skuteczne dla wszystkich. Nie powinno się z nich bezwarunkowo korzystać. Wskazówki, które udostępniamy powinny być szczegółowo analizowane, porównywane z własnym przypadkiem, ewentualnie konfrontowane z innymi i dopiero, gdy będą one przedstawiały się jako odpowiednie w danym przypadku, wprowadzane w życie.

Pamiętaj, że przeszukiwanie Internetu nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z adwokatem i uzyskania wsparcia prawnego odnoszącego się bezpośrednio do Twojej sytuacji, tak samo jak szperanie w Internecie nie zastąpi wizyty u lekarza. Jeżeli masz problem prawny – idź do adwokata.


Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu


 

Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin


 

Adwokat Tomasz Mikołajczuk

tel: 505-501-543

e-mail: tomasz@prawna.eu

Adwokat Adam Bernau

tel: 500-506-506

e-mail: adam@prawna.eu


Adres siedziby Kancelarii Adwokackiej w Lublinie

ul. Radziszewskiego 8, lok. 214 (budynek kina Bajka, obok KULu i UMCS)

20-039 Lublin